Przejdź do treści
z-dykty.pl

Inwestycje przed wyborami a reelekcja wójtów

Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci, którzy w roku przed wyborami 2024 skupili wydatki majątkowe najmocniej, nie wygrywali częściej od reszty.

Dane za 2024

Rok przed wyborami samorządowymi to zwykle rok wzmożonych inwestycji – nowe drogi, place zabaw, chodniki oddawane tuż przed głosowaniem. Sprawdzamy, czy urzędujący, którzy skupili w tym roku największą część inwestycji swojej kadencji, mieli z tego powodu wyższą szansę na reelekcję w wyborach 2024.

Ile inwestycji trafia w rok przedwyborczy

↑ początek

25%

Przy równomiernym rozłożeniu wydatków majątkowych na cztery roczniki, jakie ma w bazie każda gmina za okno kadencji 2018–2024, rok przedwyborczy powinien odpowiadać za 25% tej sumy. W praktyce mediana wygląda niemal identycznie we wszystkich trzech grupach urzędujących: 31,5%N=1518 u tych, którzy wygrali reelekcję, 32,2%N=529 u tych, którzy przegrali, i 31%N=427 u tych, którzy w ogóle nie stanęli do wyborów.

Czytaj dalej

Różnica między skrajnymi grupami to niecałe dwa punkty procentowe – mniej niż rozrzut, jakiego można się spodziewać między dowolnymi dwiema losowymi grupami gmin tej wielkości.

Czy przegrzanie inwestycji poprawia wynik

↑ początek

72,8%

Wśród urzędujących, którzy ponownie wystartowali i u których rok przedwyborczy odpowiadał za ponadprzeciętnie dużą część wydatków majątkowych całego okna, reelekcję uzyskało 72,8%N=438. Wśród pozostałych startujących – bez takiego skoku – wygrało 74,5%N=1609.

Czytaj dalej

Odsetek wygranych jest niższy w grupie, która inwestycje skupiła najmocniej, nie wyższy. Kierunek jest przeciwny do hipotezy, choć różnica jest zbyt mała, żeby czytać ją jako karę wyborców za przegrzanie – najbezpieczniejszy odczyt to brak związku w żadną stronę.

Co to znaczy

↑ początek

1518 gmin

Na poziomie całego kraju skupienie inwestycji w roku przedwyborczym nie różnicuje losu urzędującego. Z urzędujących kadencji 2018 reelekcję w 2024 wygrało 1518 gminN=2474, przegrało 529 gminN=2474, a 427 gminN=2474 w ogóle nie stanęło do wyborów – żadna z tych grup nie różni się rytmem wydatkowania od pozostałych w sposób, który dawałoby się nazwać strategią.

Czytaj dalej

To nie wyklucza pojedynczych gmin, w których inwestycja tuż przed wyborami rzeczywiście poprzedzała kampanię wyborczą – tylko pokazuje, że jako wzorzec krajowy zjawisko się nie potwierdza.

Czego dane nie pokazują

↑ początek

1 gmina

Analiza mierzy współwystępowanie, nie przyczynę: nie wiadomo, czy urzędujący celowo przesuwał wydatki, czy skupienie wynika z cykli realizacji inwestycji (przetarg, budowa, odbiór) niezwiązanych z kalendarzem wyborczym. Poza zestawieniem zostaje 1 gminaN=2475 – bez rozstrzygniętej tożsamości urzędującego albo pełnego okna budżetowego.

Jak to policzyliśmy

Rocznik danych
2024
Grupa porównawcza
urzędujący wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast z kadencji 2018–2024, sklasyfikowani wg wyniku wyborów samorządowych 2024
Metoda
Mediana udziału roku przedwyborczego (2023) w sumie wydatków majątkowych okna 2019–2024, per grupa wyniku reelekcji. Odniesienie 25% liczone z czterech roczników faktycznie dostępnych w Rb-NDS, nie z sześcioletniej długości kadencji.
Źródła
sprawozdania budżetowe MF Rb-NDS, wykonanie roczne, wydatki majątkowe; protokoły PKW z wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów 2018 i 2024
Wykluczone z obliczeń
gminy bez rozstrzygniętej tożsamości urzędującego w obu kadencjach; gminy bez pełnego okna budżetowego 2019–2024

Szczegóły źródeł i sposobu liczenia: Metodologia.

Jak cytować

z-dykty.pl, „Inwestycje przed wyborami a reelekcja wójtów", dane za 2024, https://dev.z-dykty.pl/analizy/cena-glosu (dostęp: 2026-09-30). Licencja CC BY 4.0.

z-dykty.pl, „<a href="https://dev.z-dykty.pl/analizy/cena-glosu">Inwestycje przed wyborami a reelekcja wójtów</a>", dane za 2024 (dostęp: 2026-09-30), licencja <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl">CC BY 4.0</a>.

Licencja CC BY 4.0. Zasady dla mediów: jak cytować i czego nie ręczymy.

Sprawdź, jak wypada Twoja gmina – zobacz rankingi.