Uchwały i umowy: co gmina ogłasza wolniej
Ta sama gmina ma dwa obowiązki publikacyjne i dwa tempa. Porównujemy, po ilu dniach do sieci trafia uchwała rady, a po ilu umowa – i w ilu gminach te dwa tempa się rozjeżdżają.
Dane za 2026
Dwa tempa jednej gminy
↑ początek11 dni
Gmina ogłasza uchwały rady w dzienniku urzędowym i wpisuje zawarte umowy do rejestru. Oba obowiązki mają datę zdarzenia i datę ujawnienia, więc dla obu da się policzyć, ile dni minęło. Osobno te liczby stoją na karcie każdej gminy. Tu zestawiamy je ze sobą w skali kraju: w typowej gminie zmierzonej uchwała jest ogłaszana po 11 dniN=233, a umowa wpisywana po 10 dniN=233. Dziewiąty decyl gmin to odpowiednio 15 dniN=233 i 20 dniN=233.
Długość paska w odniesieniu do terminu 14 dni na wpis umowy do rejestru.
- uchwały rady – od podjęcia do ogłoszenia11 dni
- umowy – od zawarcia do wpisu do rejestru10 dni
Różnica między medianami w tej samej gminie wynosi zwykle 1 dzieńN=233 (dodatnia znaczy: umowy później niż uchwały). Kraj jako całość ogłasza więc oba rodzaje dokumentów w podobnym tempie.
Gdzie tempa się rozjeżdżają
↑ początek233 gminy
Wśród gmin zmierzonych w obu rejestrach (233 gminy) rozkład jest następujący:
- umowy wyraźnie wolniej niż uchwały (o więcej niż siedem dni): 40 gmin, czyli 17,2%N=233 próby
- uchwały wyraźnie wolniej niż umowy: 26 gmin, czyli 11,2%N=233
- po równo, w widełkach siedmiu dni: 167 gmin
Każda gmina zmierzona w obu rejestrach trafia do dokładnie jednej z trzech klas.
- umowy wolniej (o ponad 7 dni)40 gmin17% całości
- po równo (w widełkach 7 dni)167 gmin72% całości
- uchwały wolniej (o ponad 7 dni)26 gmin11% całości
Podstawa: 233 gminy.
Rozjazd w stronę umów jest częstszy niż w stronę uchwał, ale obie grupy są mniejsze od grupy „po równo". Analiza mówi, ile gmin ma dwa tempa i w którą stronę; nie mówi, dlaczego – powód mogą stanowić obieg dokumentów, terminy sesji rady albo sposób prowadzenia rejestru, a żadnego z nich w danych nie ma.
Czego te liczby nie obejmują
↑ początek2446 gmin
Wszystkie gminy z choć jednym dokumentem w roczniku, w czterech rozłącznych stanach pomiaru.
- zmierzone w obu rejestrach233 gminy9% całości
- dość umów, za mało uchwał725 gmin30% całości
- dość uchwał, za mało umów186 gmin8% całości
- za mało w obu1302 gminy53% całości
Podstawa: 2446 gmin.
Zmierzyć dało się mniejszość gmin. W rejestrach stoi 2446 gmin z choć jednym dokumentem z tego rocznika. Dwadzieścia dokumentów w jednym rejestrze mają 725 gmin (bez dość uchwał z datą ogłoszenia) i 186 gmin (bez dość umów z datą wpisu). Bez dwudziestu dokumentów w żadnym z rejestrów jest 1302 gminy. Gminy niemierzalnej nie zaliczamy do „po równo": z tego rocznika wiemy o niej za mało.
Termin czternastu dni na wpis umowy do rejestru podajemy jako odniesienie. Przekroczenie go w naszych danych nie jest stwierdzeniem naruszenia prawa: rejestr obejmuje umowy powyżej progu kwotowego i ma wyłączenia, których z samego wiersza nie widać. Uchwały ogłasza się „niezwłocznie" – jednej liczby dni ustawa nie podaje.
Ten sam rachunek dla jednej gminy, z wykresem obu torów, stoi na jej karcie w sekcji o jawności.
Jak to policzyliśmy
- Rocznik danych
- 2026
- Grupa porównawcza
- gminy z co najmniej dwudziestoma dokumentami z datą ogłoszenia w obu rejestrach w tym samym roczniku
- Metoda
- Dla każdej gminy liczymy medianę liczby dni od podjęcia uchwały do jej ogłoszenia oraz od zawarcia umowy do jej wpisu do rejestru. Gmina trafia do klasy „umowy wolniej", gdy mediana umów przewyższa medianę uchwał o więcej niż siedem dni; „uchwały wolniej" symetrycznie; pozostałe to „po równo". Mediany krajowe liczymy na medianach gmin (po jednej obserwacji na gminę), nie na wszystkich dokumentach, żeby duże miasta nie ważyły więcej. Termin czternastu dni na wpis do rejestru umów jest odniesieniem, nie orzeczeniem o naruszeniu: rejestr ma wyłączenia przedmiotowe i progi kwotowe, których dane nie rozstrzygają.
- Źródła
- rejestr umów (CRU) – data zawarcia i data wpisu do rejestru; wojewódzkie dzienniki urzędowe (e-dziennik) – data podjęcia uchwały rady i data ogłoszenia
- Wykluczone z obliczeń
- zarządzenia wójta i akty komisarza (inny obowiązek publikacyjny niż uchwały rady); dokumenty bez daty zdarzenia; gminy z mniej niż dwudziestoma dokumentami w którymkolwiek rejestrze – liczone osobno jako niemierzalne
Szczegóły źródeł i sposobu liczenia: Metodologia.
Jak cytować
z-dykty.pl, „Uchwały i umowy: co gmina ogłasza wolniej", dane za 2026, https://dev.z-dykty.pl/analizy/cisza-wybiorcza (dostęp: 2026-09-30). Licencja CC BY 4.0.
z-dykty.pl, „<a href="https://dev.z-dykty.pl/analizy/cisza-wybiorcza">Uchwały i umowy: co gmina ogłasza wolniej</a>", dane za 2026 (dostęp: 2026-09-30), licencja <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl">CC BY 4.0</a>.Licencja CC BY 4.0. Zasady dla mediów: jak cytować i czego nie ręczymy.
Sprawdź, jak wypada Twoja gmina – zobacz rankingi.