Ile kosztuje sam urząd gminy
Wydatek na administrację ma dużą część stałą, więc w przeliczeniu na mieszkańca zależy przede wszystkim od wielkości gminy. Porównujemy gminy z ich własną grupą.
Dane za 2024
Na utrzymanie urzędów gminy wydały w 2024 roku 22 761 433 214 zł. Połowa gmin mieści się poniżej 688 zł na mieszkańcaN=2477.
Co kryje się w tej kwocie
↑ początek29 zł na mieszkańca
Liczba pochodzi z rozdziału 75023 klasyfikacji budżetowej, czyli z pozycji „urzędy gmin". Mieszczą się w niej wynagrodzenia pracowników, utrzymanie budynku, systemy informatyczne i obsługa mieszkańców. Osobno sprawozdawane są koszty rady gminy z rozdziału 75022; ich mediana to 29 zł na mieszkańcaN=2476. Promocja gminy stoi w rozdziale 75075, a jej mediana wynosi 12 zł na mieszkańcaN=2408.
Dlaczego mała gmina wydaje więcej na głowę
↑ początek949 zł na mieszkańca
Urząd musi mieć sekretarza, księgowość, system obiegu dokumentów i budynek niezależnie od tego, ilu ma mieszkańców. Ta część kosztu nie maleje razem z liczbą osób, na które się ją dzieli.
Długość paska w odniesieniu do najwyższej wartości w zestawieniu.
- do 5 tys. mieszkańców949 zł na mieszkańca724 gminy w grupie
- od 5 do 10 tys.703 zł na mieszkańca878 gmin w grupie
- od 10 do 20 tys.537 zł na mieszkańca532 gminy w grupie
- od 20 do 50 tys.483 zł na mieszkańca253 gminy w grupie
- od 50 do 100 tys.479 zł na mieszkańca56 gmin w grupie
- ponad 100 tys.519 zł na mieszkańca34 gminy w grupie
W gminach do pięciu tysięcy mieszkańców mediana wynosi 949 zł na mieszkańcaN=724. W gminach powyżej stu tysięcy jest to 519 zł na mieszkańcaN=34 – różnica między skrajnymi grupami sięga 1,8×.
Typ gminy to drugi wymiar
↑ początekDługość paska w odniesieniu do najwyższej wartości w zestawieniu.
- gminy miejskie541 zł na mieszkańca302 gminy w grupie
- gminy wiejskie768 zł na mieszkańca1451 gmin w grupie
- gminy miejsko-wiejskie612 zł na mieszkańca724 gminy w grupie
Gminy wiejskie i miejskie różnią się nie tylko wielkością, ale i zakresem zadań, które wykonują we własnym urzędzie. Dlatego zestawienie jednych z drugimi mierzyłoby przede wszystkim tę różnicę.
Kto odstaje od własnej grupy
↑ początek37 gmin
Po zestawieniu każdej gminy wyłącznie z gminami tego samego typu i tej samej wielkości powyżej dwukrotności mediany swojej grupy znalazło się 37 gminN=2477. Porównanie objęło 2477 gmin, czyli te, dla których dało się wyznaczyć medianę grupy odniesienia.
Czytaj dalej
Sama wartość powyżej mediany nie mówi, z czego wynika. Powodem bywa siedziba urzędu obsługująca instytucje spoza gminy, jednorazowy remont budynku albo inny podział zadań między urząd a jednostki podległe. Kwoty w tej analizie pochodzą ze sprawozdań budżetowych i mówią, ile wydano – nie na co poszło wewnątrz rozdziału.
Jak to policzyliśmy
- Rocznik danych
- 2024
- Grupa porównawcza
- gminy tego samego typu i tej samej wielkości (widełki liczby mieszkańców)
- Metoda
- Dla każdej gminy liczymy wykonany wydatek na mieszkańca, a następnie medianę w grupie gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Odstępstwo liczymy względem mediany własnej grupy gminy, nie względem kraju.
- Źródła
- sprawozdania budżetowe Ministerstwa Finansów (Rb-28S), wykonanie za 2024 rok
- Wykluczone z obliczeń
- gminy bez wykazanego wydatku w rozdziale 75023; gminy bez danych o liczbie mieszkańców za ten sam rok; grupy porównawcze liczące mniej niż dziesięć gmin
Szczegóły źródeł i sposobu liczenia: Metodologia.
Jak cytować
z-dykty.pl, „Ile kosztuje sam urząd gminy", dane za 2024, https://dev.z-dykty.pl/analizy/koszt-administracji (dostęp: 2026-09-30). Licencja CC BY 4.0.
z-dykty.pl, „<a href="https://dev.z-dykty.pl/analizy/koszt-administracji">Ile kosztuje sam urząd gminy</a>", dane za 2024 (dostęp: 2026-09-30), licencja <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl">CC BY 4.0</a>.Licencja CC BY 4.0. Zasady dla mediów: jak cytować i czego nie ręczymy.
Sprawdź, jak wypada Twoja gmina – zobacz rankingi.