Alwernia
gmina miejsko-wiejska · pow. chrzanowski · woj. małopolskie · 12 160 mieszk. (▼ 2,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 4,0 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,2% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 89 237 584 zł | 16 161 690 zł | 15 198 255 zł | 0,0% / 10,5% | 12 071 | 7393 zł |
| 2026 prognoza | 99 694 646 zł | 26 021 418 zł | 16 438 464 zł | 3,9% / 4,4% | 11 969 | 8329 zł |
| 2027 prognoza | 83 609 000 zł | 4 000 000 zł | 14 600 000 zł | 3,8% / 8,1% | 11 897 | 7028 zł |
| 2028 prognoza | 85 787 000 zł | 4 000 000 zł | 12 900 000 zł | 3,4% / 7,7% | 11 842 | 7244 zł |
| 2029 prognoza | 87 700 000 zł | 4 000 000 zł | 11 200 000 zł | 3,2% / 7,4% | 11 759 | 7458 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 9 084 436 zł | 7 690 707 zł | 84,7% | 8 155 766 zł → 7 655 766 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 5 254 489 zł | 7 271 186 zł | 138,4% | 8 800 142 zł → 6 600 142 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 18 989 350 zł | 17 838 680 zł | 93,9% | 11 039 171 zł → 12 539 171 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 29 374 117 zł | 22 255 933 zł | 75,8% | 17 896 415 zł → 16 896 415 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 020 010 zł | 16 161 690 zł | 70,2% | 16 698 255 zł → 15 198 255 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Alwernia, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.421.9.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.4290.7.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.4260.6.2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
5 sty 2026 · nr S.O.XIV.4261.15.2025 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
17 sty 2025 · nr S.O.XIV.4262.2.2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
17 sty 2025 · nr S.O.XIV.4261.2.2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2026 · nr S.O.XIV.423.7.2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 89 210 887 zł.
- Udział w PIT21,1%18 833 339 zł
- Udział w CIT1,8%1 578 553 zł
- Subwencja ogólna26,3%23 431 071 zł
- Dotacje10%8 890 508 zł
- Dochody własne i pozostałe40,9%36 477 416 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 28 343 420 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne461 869 zł
- Potrzeby rozwojowe1 951 262 zł
- Potrzeby oświatowe25 843 776 zł
- Potrzeby uzupełniające86 513 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
2 514 772 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
49 373 147 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
715 385 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5464 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 660 703 515 zł (54 334 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie41,3% · 36 922 648 zł
- Pozostałe działy20,9% · 18 687 122 zł
- Administracja publiczna12,0% · 10 759 784 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,9% · 7 070 865 zł
- Transport i drogi6,8% · 6 034 024 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,7% · 5 047 461 zł
- Pomoc społeczna5,4% · 4 813 595 zł
Ile gmina dokłada do szkół
14 871 832 złponad subwencję, czyli 1208 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 36 226 087 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 21 354 255 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 14 871 832 zł
Subwencja pokrywa 58,9% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 759 784 zł przeznaczonych na administrację 10 388 036 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 798 złna mieszkańca · 9 699 154 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 27 złna mieszkańca · 331 975 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 29 złna mieszkańca · 356 907 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Alwernia w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1250 zł1226. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7347 zł302. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7339 zł194. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa81,6%2308. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie14,3%391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca41 zł251. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-25800. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca798 zł1325. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca27 zł1904. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca29 zł1086. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)