Bełchatów
gmina wiejska · pow. bełchatowski · woj. łódzkie · 13 340 mieszk. (▲ 8,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 35,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 186 278 237 zł | 72 445 690 zł | 5 034 548 zł | 0,0% / 38,5% | 13 251 | 14 058 zł |
| 2026 prognoza | 172 039 946 zł | 83 680 394 zł | 9 365 513 zł | 1,9% / 24,1% | 13 338 | 12 898 zł |
| 2027 prognoza | 150 362 215 zł | 38 951 731 zł | 7 127 505 zł | 2,3% / 29,3% | 13 441 | 11 187 zł |
| 2028 prognoza | 154 722 719 zł | 39 528 487 zł | 4 402 833 zł | 2,4% / 29,0% | 13 539 | 11 428 zł |
| 2029 prognoza | 159 054 956 zł | 41 707 669 zł | 2 678 161 zł | 1,5% / 28,7% | 13 617 | 11 681 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 18 310 231 zł | 14 917 519 zł | 81,5% | 15 791 790 zł → 15 792 571 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 19 950 744 zł | 52 679 797 zł | 264,0% | 23 587 516 zł → 6 777 017 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 61 340 780 zł | 56 971 262 zł | 92,9% | 25 383 153 zł → 5 677 722 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 78 285 842 zł | 68 698 283 zł | 87,8% | 24 968 313 zł → 5 452 838 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 83 673 980 zł | 72 445 690 zł | 86,6% | 31 457 632 zł → 5 034 548 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
Opinii tej izby jeszcze nie importujemy.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 164 577 424 zł.
- Udział w PIT12,6%20 785 837 zł
- Udział w CIT0,6%1 023 789 zł
- Subwencja ogólna8,8%14 554 810 zł
- Dotacje5,6%9 165 299 zł
- Dochody własne i pozostałe72,3%119 047 688 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 34 785 813 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne597 440 zł
- Potrzeby rozwojowe4 962 452 zł
- Potrzeby oświatowe18 978 389 zł
- Potrzeby uzupełniające10 247 532 zł
Korekta z tytułu zamożności
48 210 989 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
0 zł
0 zł – gmina nie ma subwencji należnej w 2026 r.
PIT należny
28 842 144 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
9 385 683 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
12 212 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 799 662 569 zł (59 945 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 202411 465 400 złjanosikowe
- przerwa w szeregu – zmiana ustawy o dochodach JST202546 406 558 złkorekta MF
- 202648 210 989 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Transport i drogi28,4% · 49 744 312 zł
- Oświata i wychowanie23,7% · 41 517 889 zł
- Pozostałe działy22,2% · 38 868 122 zł
- Administracja publiczna10,8% · 18 968 907 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,7% · 15 310 549 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,6% · 6 303 815 zł
- Pomoc społeczna2,6% · 4 612 703 zł
Ile gmina dokłada do szkół
27 640 126 złponad subwencję, czyli 2079 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 41 377 401 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 13 737 275 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 27 640 126 zł
Subwencja pokrywa 33,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 18 968 907 zł przeznaczonych na administrację 18 086 326 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1298 złna mieszkańca · 17 309 849 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 33 złna mieszkańca · 445 040 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 25 złna mieszkańca · 331 438 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Bełchatów w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca377 zł531. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca13 143 zł2351. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca13 964 zł2398. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa87,0%2436. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie36,7%2145. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca380 zł1524. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji1102301. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1298 zł2291. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca33 zł2060. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca25 zł760. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)