Przejdź do treści
z-dykty.pl

Besko

gmina wiejska · pow. sanocki · woj. podkarpackie · 4318 mieszk. (▼ 2,4%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

92,3%

Pozostałym 7,7% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

92

najmniejszy odseteknajwiększy

2270. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

88,2%

najmniejszy odseteknajwiększy

691. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

92%

najmniejszy odseteknajwiększy

2390. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

3,2na 1000 mieszkańców

58

najmniejnajwięcej

1443. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 14 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 162025: 14

Zasób gminy: 1247 mieszkań, 288,8 na 1000 mieszkańców, 28,2 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

135kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

66. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

42,5% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

1016. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 583 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

23 złmiesięcznie

280 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 4318 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

24 złmiesięcznie

286 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina dołożyła 0,52 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 98% kosztu).

Miejsce 770 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

6151 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7129 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym5,7%2025
Zarejestrowani bezrobotni147osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok51%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

314

Tylu mieszkańców gminy Besko żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 7,2% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego9028,7%
  • powyżej kryterium dochodowego22471,3%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

804na 10 tys. mieszkańców

19

najmniejnajwięcej

475. gmina z 2479 · 49 nowych i 53 wykreślonych na 10 tys., 25 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

67nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

18

najmniejnajwięcej

449. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 19,9%wiek produkcyjny 60,1%wiek poprodukcyjny 20%

Gęstość zaludnienia: 157 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

4374

2030

4025

2040

3569

Zmiana 2022–2040: -18,4%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Besko.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

961 → 367

Seniorzy (65 lat i więcej)

681 → 981

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.-18,4%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym81,4%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe87,3%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy3osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę16osoby2024
Bilans dojazdów-13osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj wyjeżdża o 13 uczniów więcej, niż przyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców94osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika22,2wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców2812,9wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców2,3szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców2,3szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców2544,6osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne97,2km2024
W tym o nawierzchni twardej35,5%2024
Drogi gruntowe62,7km2024
Drogi dla rowerów0km2025
Wypadki drogowe3szt.2024
Ofiary śmiertelne0osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem165ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości157ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste0ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe59217,1%
  • Średnie i policealne110431,9%
  • Zasadnicze zawodowe95927,7%
  • Gimnazjalne922,7%
  • Podstawowe53115,3%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia1273,7%
  • Nieustalone571,6%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 1918171,5%
  • 1918–1944565,1%
  • 1945–197026824,4%
  • 1971–197812511,4%
  • 1979–198821619,7%
  • 1989–200219017,3%
  • 2003–20111019,2%
  • 2012–2016655,9%
  • 2017–2021595,4%
Mieszkania z łazienką92,6%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym4,1osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe11%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia64,7%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–2021357osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)52,9%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ile kosztuje metr

Mieszkanie

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka budowlana

Za mało transakcji, żeby podać wiarygodną medianę (próg: 10 w roku).

Działka rolna lub leśna

47 złza m² gruntu

mediana z 23 transakcji w 2025 r.

typowa powierzchnia: 1015,6 m²

2023–2025; lata poniżej progu pominięte

Kwoty z aktów notarialnych, nie z ogłoszeń – to tyle, ile realnie zapłacono. Ceny są brutto, bo rejestr nie pozwala rozdzielić podatku. Cena metra opisuje rynek i położenie gminy, a nie pracę urzędu. Mieszkania sprzedają się głównie w miastach, działki poza nimi, więc wiele gmin ma tylko jedną z tych liczb. Rejestr Cen Nieruchomości ↗

Co gmina sprzedała

W 2025 r. samorząd sprzedał 4 nieruchomości za łącznie 77 631 zł.

  • w przetargu:0
  • bez przetargu:2(50%)
  • pozostałe:2

Tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny w przypadkach wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – m.in. przy sprzedaży użytkownikowi wieczystemu albo najemcy lokalu. Sam udział nie mówi więc, czy postąpiono właściwie; mówi, ile transakcji poszło którą drogą. Sprzedaż przez Skarb Państwa liczona jest osobno i nie wchodzi do tych liczb.

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

40,6%

powierzchni gminy · pomiar na 2754 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: obszar chronionego krajobrazu

28,1%

powierzchni gminy

Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)