Bestwina
gmina wiejska · pow. bielski · woj. śląskie · 12 261 mieszk. (▲ 2,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,3 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,5% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 98 770 557 zł | 11 712 778 zł | 6 075 603 zł | 0,0% / 10,5% | 12 315 | 8020 zł |
| 2026 prognoza | 105 645 516 zł | 24 652 712 zł | 8 077 944 zł | 2,9% / 5,3% | 12 358 | 8549 zł |
| 2027 prognoza | 108 739 281 zł | 18 200 000 zł | 6 215 179 zł | 2,8% / 6,0% | 12 450 | 8734 zł |
| 2028 prognoza | 104 291 264 zł | 10 100 000 zł | 4 472 773 zł | 2,5% / 3,7% | 12 547 | 8312 zł |
| 2029 prognoza | 102 898 271 zł | 5 100 000 zł | 2 896 891 zł | 2,1% / 2,1% | 12 610 | 8160 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 7 939 771 zł | 5 467 316 zł | 68,9% | 7 926 903 zł → 7 926 903 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 15 291 100 zł | 11 142 103 zł | 72,9% | 7 666 903 zł → 6 559 903 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 18 849 334 zł | 17 608 709 zł | 93,4% | 7 952 332 zł → 5 407 963 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 19 424 681 zł | 13 291 692 zł | 68,4% | 10 585 508 zł → 12 359 368 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 15 631 344 zł | 11 712 778 zł | 74,9% | 6 248 008 zł → 6 075 603 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Bestwina, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
21 lis 2025 · nr 4200.II.97.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
21 lis 2025 · nr 4200.II.96.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.II.17.2026 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.II.16.2026 II · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 110 058 430 zł
24 mar 2026 · nr 4200.II.55.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
2 sty 2025 · nr 4200.II.6.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
27 mar 2026 · nr 4200.II.56.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
6 maj 2026 · nr 4200.II.85.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
4 kwi 2025 · nr 4200.I.61.2025 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
17 kwi 2025 · nr 4200.I.83.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 98 770 557 zł.
- Udział w PIT50,9%50 278 507 zł
- Udział w CIT1%1 024 334 zł
- Subwencja ogólna2,2%2 172 621 zł
- Dotacje9,7%9 536 539 zł
- Dochody własne i pozostałe36,2%35 758 556 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 35 179 938 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne2 zł
- Potrzeby rozwojowe1 889 184 zł
- Potrzeby oświatowe32 871 902 zł
- Potrzeby uzupełniające418 850 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
6 722 581 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
53 430 975 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
916 889 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5885 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 710 745 255 zł (57 968 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,6% · 39 735 855 zł
- Pozostałe działy16,6% · 14 774 556 zł
- Administracja publiczna12,1% · 10 811 142 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,1% · 7 252 260 zł
- Transport i drogi8,1% · 7 214 861 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,6% · 6 774 342 zł
- Pomoc społeczna2,8% · 2 520 408 zł
Ile gmina dokłada do szkół
14 761 200 złponad subwencję, czyli 1205 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 37 015 061 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 22 253 861 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 14 761 200 zł
Subwencja pokrywa 60,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 811 142 zł przeznaczonych na administrację 9 317 092 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 735 złna mieszkańca · 9 006 635 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 109 024 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 16 złna mieszkańca · 201 434 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Bestwina w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca496 zł641. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7266 zł266. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8056 zł622. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa75,5%2080. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie13,2%317. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca454 zł1680. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji402112. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca735 zł1102. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł760. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca16 zł230. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)