Białowieża
gmina wiejska · pow. hajnowski · woj. podlaskie · 1939 mieszk. (▼ 6,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 6,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 9,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 1,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 24 800 216 zł | 10 705 238 zł | 6 490 220 zł | 0,0% / 13,8% | 2002 | 12 388 zł |
| 2026 prognoza | 20 258 979 zł | 6 542 780 zł | 5 989 980 zł | 4,3% / 17,0% | 1972 | 10 273 zł |
| 2027 prognoza | 20 526 508 zł | 3 052 125 zł | 5 603 140 zł | 3,7% / 16,7% | 1947 | 10 543 zł |
| 2028 prognoza | 21 230 897 zł | 3 210 935 zł | 5 216 300 zł | 3,5% / 16,2% | 1925 | 11 029 zł |
| 2029 prognoza | 21 751 562 zł | 3 187 203 zł | 4 829 460 zł | 3,3% / 15,8% | 1896 | 11 472 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 4 532 104 zł | 1 913 794 zł | 42,2% | 3 132 198 zł → 3 142 856 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 22 034 500 zł | 3 591 708 zł | 16,3% | 3 470 940 zł → 2 570 940 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 20 563 176 zł | 18 028 758 zł | 87,7% | 4 010 700 zł → 2 010 700 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 239 842 zł | 16 683 062 zł | 61,2% | 6 010 460 zł → 6 990 460 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 212 671 zł | 10 705 238 zł | 81,0% | 6 490 220 zł → 6 490 220 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 0 z uwagami · 2 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Białowieża, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
3 gru 2025 · nr RIO.II-00311-20/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
3 gru 2025 · nr RIO.II-00310-20/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
3 gru 2025 · nr RIO.II-00310-20/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · negatywna
20 sty 2026 · nr RIO.II-00312-67/2026 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · negatywna
20 sty 2026 · nr RIO.II-00312-67/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
20 sty 2025 · nr RIO.II-00312-68/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
20 sty 2025 · nr RIO.II-00312-68/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-24/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2026 · nr RIO.II-00322-83/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
4 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-26/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 cze 2025 · nr RIO.II-00322-129/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 24 800 216 zł.
- Udział w PIT24,2%6 008 530 zł
- Subwencja ogólna7,4%1 839 033 zł
- Dotacje11,9%2 946 857 zł
- Dochody własne i pozostałe56,5%14 005 797 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 9 959 974 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne6 291 166 zł
- Potrzeby rozwojowe736 474 zł
- Potrzeby oświatowe2 932 334 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
1 395 972 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
3 860 043 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
7 028 343 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
121 084 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5122 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 94 229 226 zł (48 597 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20251 734 732 złkorekta MF
- 20261 395 972 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy45,1% · 11 744 139 zł
- Oświata i wychowanie18,9% · 4 926 970 zł
- Administracja publiczna15,7% · 4 091 457 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko7,6% · 1 978 277 zł
- Pomoc społeczna6,4% · 1 654 549 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,6% · 941 728 zł
- Transport i drogi2,6% · 680 474 zł
Ile gmina dokłada do szkół
2 522 757 złponad subwencję, czyli 1272 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 4 614 429 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 2 091 672 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 2 522 757 zł
Subwencja pokrywa 45,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 091 457 zł przeznaczonych na administrację 3 639 955 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1768 złna mieszkańca · 3 427 854 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 14 704 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 102 złna mieszkańca · 197 397 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Białowieża w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3347 zł2195. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca13 418 zł2371. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 790 zł2326. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa52,2%1045. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie41,2%2304. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji01644. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1768 zł2440. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł608. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca102 zł2462. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)