Bielawa
gmina miejska · pow. dzierżoniowski · woj. dolnośląskie · 27 480 mieszk. (▼ 5,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 10 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 234 192 918 zł | 71 934 096 zł | 78 572 966 zł | 0,0% / 13,7% | 27 566 | 8496 zł |
| 2026 prognoza | 261 928 078 zł | 133 064 963 zł | 95 169 051 zł | 8,1% / 13,2% | 27 347 | 9578 zł |
| 2027 prognoza | 182 143 814 zł | 25 602 540 zł | 90 394 498 zł | 7,1% / 17,5% | 27 184 | 6700 zł |
| 2028 prognoza | 173 278 968 zł | 18 618 831 zł | 86 219 945 zł | 6,6% / 14,9% | 27 022 | 6413 zł |
| 2029 prognoza | 174 441 260 zł | 15 642 137 zł | 79 251 945 zł | 7,8% / 14,2% | 26 795 | 6510 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 33 921 018 zł | 16 117 058 zł | 47,5% | 50 072 738 zł → 38 281 069 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 48 427 535 zł | 42 704 145 zł | 88,2% | 52 489 306 zł → 41 253 815 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 46 287 552 zł | 52 659 858 zł | 113,8% | 57 921 360 zł → 57 491 621 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 60 875 331 zł | 46 246 180 zł | 76,0% | 68 170 351 zł → 69 954 069 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 57 441 492 zł | 71 934 096 zł | 125,2% | 82 249 904 zł → 78 572 966 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 5 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 12 opinii składów orzekających RIO, Bielawa, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
8 gru 2025 · nr X/35/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
8 gru 2025 · nr X/36/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
29 sty 2026 · nr X/20/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
29 sty 2026 · nr X/21/2026 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
17 mar 2026 · nr X/26/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
30 sty 2025 · nr XII/24/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
30 sty 2025 · nr XII/23/2025 · rejestr izby
- Możliwość wykupu papierów wartościowych · pozytywna z uwagami
19 gru 2025 · nr X/62/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2026 · nr X/35/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
12 cze 2026 · nr X/60/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
30 kwi 2025 · nr XII/48/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
10 cze 2025 · nr XII/71/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 234 192 918 zł.
- Udział w PIT34,9%81 648 067 zł
- Udział w CIT0,8%1 817 338 zł
- Subwencja ogólna8,5%19 860 857 zł
- Dotacje11,8%27 712 004 zł
- Dochody własne i pozostałe44%103 154 651 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 76 766 869 zł
- Potrzeby wyrównawcze14 327 539 zł
- Potrzeby ekologiczne129 612 zł
- Potrzeby rozwojowe5 258 851 zł
- Potrzeby oświatowe48 005 574 zł
- Potrzeby uzupełniające9 045 293 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
23 906 841 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
87 826 496 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 832 054 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4319 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 183 597 175 zł (43 071 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie27,7% · 63 461 966 zł
- Pozostałe działy25,6% · 58 583 986 zł
- Transport i drogi13,1% · 29 935 901 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,3% · 23 535 042 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,0% · 20 695 070 zł
- Administracja publiczna7,4% · 16 955 463 zł
- Pomoc społeczna7,0% · 16 033 386 zł
Ile gmina dokłada do szkół
22 439 453 złponad subwencję, czyli 810 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 57 150 414 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 34 710 961 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 22 439 453 zł
Subwencja pokrywa 60,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 16 955 463 zł przeznaczonych na administrację 10 852 989 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 366 złna mieszkańca · 10 067 551 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 6 złna mieszkańca · 156 353 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 23 złna mieszkańca · 629 085 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Bielawa w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2859 zł2057. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8341 zł911. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8522 zł933. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa67,7%1782. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie24,5%1299. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca209 zł1042. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-141141. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca366 zł23. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca6 zł406. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca23 zł631. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)