Bielsko-Biała
miasto na prawach powiatu · woj. śląskie · 163 164 mieszk. (▼ 3,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 5,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,4% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 2 029 190 800 zł | 211 465 206 zł | 520 299 083 zł | 0,0% / 7,9% | 163 223 | 12 432 zł |
| 2026 prognoza | 2 234 943 653 zł | 450 106 028 zł | 627 397 517 zł | 3,4% / 6,3% | 162 014 | 13 795 zł |
| 2027 prognoza | 2 423 377 700 zł | 537 739 309 zł | 730 959 126 zł | 3,1% / 7,0% | 161 318 | 15 022 zł |
| 2028 prognoza | 2 421 489 677 zł | 417 074 658 zł | 793 744 107 zł | 3,3% / 7,0% | 160 811 | 15 058 zł |
| 2029 prognoza | 2 365 377 277 zł | 211 822 134 zł | 759 988 964 zł | 3,0% / 8,2% | 159 897 | 14 793 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 413 968 160 zł | 310 860 366 zł | 75,1% | 512 292 176 zł → 410 686 175 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 366 048 424 zł | 253 915 512 zł | 69,4% | 602 161 625 zł → 432 186 762 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 263 150 000 zł | 344 697 711 zł | 131,0% | 593 490 521 zł → 526 409 405 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 193 658 000 zł | 216 223 069 zł | 111,7% | 591 360 271 zł → 551 874 491 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 264 360 636 zł | 211 465 206 zł | 80,0% | 631 279 083 zł → 520 299 083 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
2 pozytywne · 9 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 12 opinii składów orzekających RIO, Bielsko-Biała, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
3 gru 2025 · nr 4200.I.207.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
3 gru 2025 · nr 4200.I.206.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
16 sty 2026 · nr 4200.I.31.2026 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
16 sty 2026 · nr 4200.I.32.2026 I · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 1 940 711 048 zł
24 kwi 2025 · nr 4200.II.70.2025 II · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
21 sty 2025 · nr 4200.II.25.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
21 sty 2025 · nr 4200.II.24.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
16 kwi 2026 · nr 4200.I.79.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.I.119.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
25 kwi 2025 · nr 4200.II.73.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2025 · nr 4200.I.105.2025 I · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · bez odczytu
22 maj 2025 · nr 103.XII.2025 Kolegium · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 2 029 190 800 zł.
- Udział w PIT41,9%850 489 638 zł
- Udział w CIT5,3%107 656 679 zł
- Subwencja ogólna9,3%188 373 917 zł
- Dotacje11,9%242 079 684 zł
- Dochody własne i pozostałe31,6%640 590 882 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 723 751 896 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne147 238 zł
- Potrzeby rozwojowe39 902 671 zł
- Potrzeby oświatowe683 701 987 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
268 266 390 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
909 236 808 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
80 372 656 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
8341 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 9 796 606 791 zł (60 041 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie41,8% · 846 027 774 zł
- Pozostałe działy18,5% · 375 198 324 zł
- Transport i drogi12,1% · 244 155 643 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,8% · 178 048 088 zł
- Administracja publiczna7,7% · 156 931 503 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,9% · 118 579 906 zł
- Pomoc społeczna5,2% · 106 283 090 zł
Ile gmina dokłada do szkół
246 186 412 złponad subwencję, czyli 1498 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 774 395 158 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 528 208 746 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 246 186 412 zł
Subwencja pokrywa 68,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 156 931 503 zł przeznaczonych na administrację 129 767 691 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 761 złna mieszkańca · 124 211 447 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 22 złna mieszkańca · 3 534 653 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 12 złna mieszkańca · 2 021 590 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Bielsko-Biała w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3189 zł2149. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 412 zł2284. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 437 zł2286. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa76,1%2106. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie10,3%141. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca224 zł1106. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-31229. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca761 zł1206. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca22 zł1694. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca12 zł93. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)