Buk
gmina miejsko-wiejska · pow. poznański · woj. wielkopolskie · 13 003 mieszk. (▲ 2,6%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby ponad 100 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 10,9% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 11,5% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
Wynik nadzoru RIO nad uchwałą WPF w tej migawce: z nieistotnym naruszeniem prawa.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 111 460 423 zł | 23 216 989 zł | 74 785 648 zł | 0,0% / 8,5% | 12 838 | 8682 zł |
| 2026 prognoza | 121 632 533 zł | 22 033 157 zł | 77 091 305 zł | 7,5% / 7,4% | 12 854 | 9463 zł |
| 2027 prognoza | 118 666 875 zł | 15 227 380 zł | 73 715 169 zł | 6,8% / 9,2% | 12 883 | 9211 zł |
| 2028 prognoza | 119 282 182 zł | 12 833 653 zł | 69 839 033 zł | 6,9% / 10,2% | 12 908 | 9241 zł |
| 2029 prognoza | 126 280 233 zł | 17 253 611 zł | 65 857 934 zł | 6,2% / 15,9% | 12 904 | 9786 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 28 410 698 zł | 20 173 033 zł | 71,0% | 31 734 697 zł → 27 023 628 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 25 295 800 zł | 19 456 446 zł | 76,9% | 38 757 591 zł → 42 761 128 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 36 091 675 zł | 19 873 210 zł | 55,1% | 52 601 203 zł → 55 470 965 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 42 104 294 zł | 36 416 040 zł | 86,5% | 69 486 523 zł → 68 446 894 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 31 268 266 zł | 23 216 989 zł | 74,3% | 74 736 415 zł → 74 785 648 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
1 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 1 opinii składów orzekających RIO, Buk, lata 2025–2025.
2025
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 8 800 000 zł
2 paź 2025 · nr SO.17.4010.115.2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Poznaniu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 107 878 279 zł.
- Udział w PIT19,1%20 570 511 zł
- Udział w CIT3,6%3 850 146 zł
- Subwencja ogólna18,8%20 304 892 zł
- Dotacje12,1%13 061 964 zł
- Dochody własne i pozostałe46,4%50 090 766 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 31 646 809 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe2 631 502 zł
- Potrzeby oświatowe29 015 307 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
2 783 629 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
52 095 909 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
4 159 826 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6361 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 727 668 869 zł (55 962 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,5% · 44 039 099 zł
- Pozostałe działy27,0% · 31 676 998 zł
- Administracja publiczna12,9% · 15 122 825 zł
- Transport i drogi8,1% · 9 557 314 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,6% · 6 544 040 zł
- Pomoc społeczna5,4% · 6 380 831 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko3,4% · 3 991 790 zł
Ile gmina dokłada do szkół
18 322 677 złponad subwencję, czyli 1415 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 37 804 776 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 19 482 099 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 18 322 677 zł
Subwencja pokrywa 51,5% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 15 122 825 zł przeznaczonych na administrację 12 624 953 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 918 złna mieszkańca · 11 942 986 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 34 złna mieszkańca · 438 891 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 19 złna mieszkańca · 243 076 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Buk w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca5751 zł2432. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9022 zł1316. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8572 zł970. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa75,8%2093. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie19,6%845. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca275 zł1255. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji602192. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca918 zł1667. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca34 zł2070. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca19 zł346. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)