Chełm
miasto na prawach powiatu · woj. lubelskie · 55 661 mieszk. (▼ 6,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 10 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 12,6% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 8,2% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 760 645 829 zł | 275 189 908 zł | 198 232 918 zł | 0,0% / 6,8% | 55 719 | 13 651 zł |
| 2026 prognoza | 791 500 038 zł | 338 472 657 zł | 300 716 453 zł | 4,6% / 7,9% | 55 001 | 14 391 zł |
| 2027 prognoza | 702 398 895 zł | 127 632 487 zł | 291 415 227 zł | 4,6% / 13,9% | 54 344 | 12 925 zł |
| 2028 prognoza | 717 498 164 zł | 111 907 105 zł | 278 920 722 zł | 5,0% / 11,3% | 53 721 | 13 356 zł |
| 2029 prognoza | 710 799 426 zł | 76 334 293 zł | 262 701 287 zł | 5,3% / 10,6% | 53 039 | 13 401 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 168 239 738 zł | 128 145 473 zł | 76,2% | 184 300 000 zł → 160 500 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 88 850 862 zł | 51 722 460 zł | 58,2% | 178 300 000 zł → 150 500 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 141 221 192 zł | 69 894 289 zł | 49,5% | 193 854 823 zł → 144 192 400 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 322 903 808 zł | 58 783 872 zł | 18,2% | 216 488 095 zł → 137 672 350 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 676 554 432 zł | 275 189 908 zł | 40,7% | 246 137 550 zł → 198 232 918 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 8 opinii składów orzekających RIO, Chełm, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
8 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
8 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
8 gru 2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2026 · nr RIO.I.42.8.21.2026 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 776 133 694 zł
20 mar 2026 · nr RIO.I.42.1.2.6.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2026 · nr RIO.I.42.4.21.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
12 cze 2026 · nr RIO.I.42.5.21.2026 · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · bez odczytu
data nieznana · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Lublinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 760 645 829 zł.
- Udział w PIT30,1%229 124 515 zł
- Udział w CIT0,6%4 758 644 zł
- Subwencja ogólna16,7%126 693 839 zł
- Dotacje13,8%104 631 420 zł
- Dochody własne i pozostałe38,8%295 437 410 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 272 035 021 zł
- Potrzeby wyrównawcze17 217 317 zł
- Potrzeby ekologiczne364 zł
- Potrzeby rozwojowe10 794 835 zł
- Potrzeby oświatowe239 031 715 zł
- Potrzeby uzupełniające4 990 790 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
124 504 978 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
252 210 842 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
8 572 086 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6128 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 2 711 074 381 zł (48 707 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie36,7% · 300 816 134 zł
- Transport i drogi25,1% · 205 462 565 zł
- Pozostałe działy20,7% · 169 214 032 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,0% · 48 807 020 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko4,8% · 39 406 359 zł
- Administracja publiczna3,7% · 30 630 518 zł
- Pomoc społeczna3,0% · 24 685 413 zł
Ile gmina dokłada do szkół
78 272 579 złponad subwencję, czyli 1387 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 263 902 288 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 185 629 709 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 78 272 579 zł
Subwencja pokrywa 70,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 30 630 518 zł przeznaczonych na administrację 27 310 259 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 458 złna mieszkańca · 25 485 254 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 23 złna mieszkańca · 1 275 694 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 10 złna mieszkańca · 549 310 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Chełm w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3561 zł2245. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca14 714 zł2431. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca13 666 zł2382. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa60,8%1471. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie32,6%1943. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca620 zł1915. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-41018. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca458 zł144. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca23 zł1750. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca10 zł39. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)