Chełm Śląski
gmina wiejska · pow. bieruńsko-lędziński · woj. śląskie · 6315 mieszk. (▲ 0,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 17,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 49 438 698 zł | 6 990 961 zł | 1 200 000 zł | 0,0% / 10,8% | 6339 | 7799 zł |
| 2026 prognoza | 54 105 363 zł | 18 960 534 zł | 600 000 zł | 1,4% / 1,6% | 6352 | 8518 zł |
| 2027 prognoza | 49 684 590 zł | 1 696 890 zł | 0 zł | 1,3% / 1,2% | 6384 | 7783 zł |
| 2028 prognoza | 51 125 444 zł | 1 608 268 zł | 0 zł | 0,0% / 0,7% | 6426 | 7956 zł |
| 2029 prognoza | 52 556 956 zł | 90 667 zł | 0 zł | 0,0% / 0,2% | 6458 | 8138 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 6 985 327 zł | 5 533 027 zł | 79,2% | 3 093 750 zł → 3 093 750 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 467 628 zł | 11 922 789 zł | 95,6% | 2 556 250 zł → 2 556 250 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 22 277 533 zł | 5 499 057 zł | 24,7% | 2 018 750 zł → 2 018 750 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 22 462 776 zł | 14 610 399 zł | 65,0% | 1 600 000 zł → 1 600 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 599 367 zł | 6 990 961 zł | 51,4% | 1 200 000 zł → 1 200 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Chełm Śląski, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
27 lis 2025 · nr 4200.I.193.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
27 lis 2025 · nr 4200.I.192.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.I.44.2026 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.I.45.2026 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.I.28.2025 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.I.27.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2026 · nr 4200.I.68.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2026 · nr 4200.I.107.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
7 kwi 2025 · nr 4200.I.64.2025 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 maj 2025 · nr 4200.I.92.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 55 978 656 zł.
- Udział w PIT19,9%11 136 160 zł
- Udział w CIT0,5%253 044 zł
- Subwencja ogólna18,1%10 122 215 zł
- Dotacje19,1%10 687 109 zł
- Dochody własne i pozostałe42,5%23 780 128 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 16 650 465 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 152 166 zł
- Potrzeby oświatowe14 497 043 zł
- Potrzeby uzupełniające1 001 256 zł
Korekta z tytułu zamożności
670 107 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
1 531 569 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
29 023 292 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
315 056 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
7204 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 406 673 878 zł (64 398 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20251 041 318 złkorekta MF
- 2026670 107 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie45,5% · 22 398 234 zł
- Administracja publiczna12,9% · 6 354 713 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko11,1% · 5 463 121 zł
- Pozostałe działy11,0% · 5 397 453 zł
- Transport i drogi8,3% · 4 076 931 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,1% · 3 508 974 zł
- Pomoc społeczna4,2% · 2 061 848 zł
Ile gmina dokłada do szkół
10 012 076 złponad subwencję, czyli 1585 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 19 725 974 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 9 713 898 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 10 012 076 zł
Subwencja pokrywa 49,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 354 713 zł przeznaczonych na administrację 6 184 776 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 929 złna mieszkańca · 5 867 736 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 52 955 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 42 złna mieszkańca · 264 085 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Chełm Śląski w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca190 zł369. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7801 zł572. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7829 zł490. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa85,4%2408. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie14,2%385. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca90 zł561. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji91828. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca929 zł1692. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł685. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca42 zł1787. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)