Przejdź do treści
z-dykty.pl

Chełmiec

gmina wiejska · pow. nowosądecki · woj. małopolskie · 29 876 mieszk. (▲ 2,6%/5 lat) · dane 2025

Pojedynek

Jak się tu mieszka

Ta gmina wśród wszystkich – sieci, mieszkania, praca, kultura i drogi

Sieci komunalne · 2025

Ludność z kanalizacją

58,8%

Pozostałym 41,2% mieszkańców zostaje szambo albo przydomowa oczyszczalnia.

56

najmniejszy odseteknajwiększy

1377. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z wodociągiem

72,7%

najmniejszy odseteknajwiększy

263. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Ludność z siecią gazową

56,5%

najmniejszy odseteknajwiększy

1715. gmina z 2477

GUS BDL · 2024

Trzy niezależne sieci – udziały nie sumują się do stu. Zasięg sieci gazowej zależy głównie od przebiegu magistrali przesyłowej, a nie od decyzji gminy.

Mieszkania oddane · 2025

7,1na 1000 mieszkańców

88

najmniejnajwięcej

2190. gmina z 2479 · w liczbach bezwzględnych 212 mieszkań

GUS BDL · 2025

2015: 1092025: 212

Zasób gminy: 8514 mieszkań, 285 na 1000 mieszkańców, 32,1 m² na osobę.

Tempo budowy zależy od wolnych gruntów i planu zagospodarowania, nie od pracowitości urzędu.

Odpady komunalne · 2025

Odpady na mieszkańca

298kg na mieszkańca

najmniejnajwięcej

1114. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Zebrane selektywnie

46,4% zebranych selektywnie

najmniejszy udziałnajwiększy

1346. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

Łącznie 8908 t odpadów zebranych w gminie.

Na udział zbiórki selektywnej gmina wpływa wprost – system zbiórki organizuje ona. Masy odpadów to nie dotyczy: GUS dzieli odpady zebrane w gminie przez liczbę jej stałych mieszkańców, więc w miejscowościach turystycznych obejmuje ona także śmieci przyjezdnych.

Ile płacisz za śmieci · 2025

Opłata na mieszkańca

27 złmiesięcznie

320 zł rocznie · wpływy gminy z opłaty podzielone przez 29 876 mieszkańców

Koszt systemu na mieszkańca

32 złmiesięcznie

380 zł rocznie · odbiór, transport, PSZOK, obsługa i edukacja

Bilans systemu: gmina dołożyła 5,04 zł miesięcznie na osobę z innych dochodów (opłata pokrywa 84% kosztu).

Miejsce 1100 z 2244 gmin prowadzących własny system; im dalej w prawo, tym wyższa opłata na mieszkańca. W typowej gminie wychodzi 27 zł miesięcznie.

To nie jest stawka z uchwały. Ustawa dopuszcza cztery sposoby naliczania opłaty – od osoby, od gospodarstwa, od zużycia wody i od powierzchni – więc stawek z różnych gmin nie da się zestawić. Tutaj dzielimy to, co gmina realnie pobrała, przez liczbę mieszkańców: liczba obejmuje ulgi za kompostownik, zwolnienia i ściągalność, ale w gminie o dużych rodzinach wyjdzie niższa przy tej samej stawce od osoby. Nadwyżka nie jest naruszeniem prawa – ustawa nie wymaga bilansowania systemu w roku budżetowym. W gminach turystycznych opłatę płacą także właściciele domków letniskowych, a dzielimy przez stałych mieszkańców.

Praca i zarobki

Mediana wynagrodzeń

6333 zł

Połowa mieszkańców zarabia mniej, połowa więcej. Stan z czerwca 2025, według miejsca zamieszkania.

20242025

Przeciętne wynagrodzenie (czerwiec)7353 zł2025
Udział bezrobotnych w ludności w wieku produkcyjnym4,5%2025
Zarejestrowani bezrobotni813osoby2025
W tym bez pracy dłużej niż rok49,7%2025

Bezrobocie liczy wyłącznie osoby zarejestrowane w urzędzie pracy. Stopy bezrobocia GUS nie publikuje na poziomie gminy – jej mianownik istnieje dopiero od powiatu w górę.

Korzystający ze środowiskowej pomocy społecznej

Korzystający, 2024

1013

Tylu mieszkańców gminy Chełmiec żyje w gospodarstwach domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej, dane za 2024 r. To 3,4% ludności gminy (zasięg według GUS, 2024).

  • poniżej kryterium dochodowego39438,9%
  • powyżej kryterium dochodowego61961,1%

20092024

Zasięg korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej nie jest miarą ubóstwa: zależy od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy i od tego, jak aktywnie ośrodek pomocy społecznej dociera do uprawnionych – dwie gminy o podobnych dochodach mieszkańców mogą mieć różny zasięg.

źródło: Bank Danych Lokalnych GUS ↗

Firmy w REGON · 2025

1141na 10 tys. mieszkańców

67

najmniejnajwięcej

1649. gmina z 2479 · 88 nowych i 51 wykreślonych na 10 tys., 37 fundacji i stowarzyszeń

GUS BDL · 2025

REGON zlicza wpisy w rejestrze, w tym podmioty zawieszone i takie, które nie prowadzą działalności. To nie jest liczba działających firm.

Struktura wieku · 2025

65nieprodukcyjnych na 100 pracujących wiekiem

10

najmniejnajwięcej

239. gmina z 2479

GUS BDL · 2025

wiek przedprodukcyjny 22,8%wiek produkcyjny 60,7%wiek poprodukcyjny 16,5%

Gęstość zaludnienia: 267 osób na km². Ta liczba opisuje geografię gminy, nie decyzje urzędu.

Wysoka wartość bierze się zarówno z dużej liczby dzieci, jak i z dużej liczby seniorów – to dwie różne sytuacje pod jedną liczbą.

Prognoza ludności do 2040 r.

2022

29 572

2030

30 907

2040

31 503

Zmiana 2022–2040: 6,5%.

Prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – nie fakt o dzisiejszej liczbie mieszkańców gminy Chełmiec.

Dzieci i młodzież (0–17 lat)

7058 → 5848

Seniorzy (65 lat i więcej)

3558 → 6920

2022 → 2040, prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022.

Prognoza ludności gmin do 2040 r.6,5%(2040)Źródło urzędoweOtwórz stronę źródła ↗

Szkoły i przedszkola

Dzieci 3–6 lat objęte wychowaniem przedszkolnym79,3%2024
Współczynnik skolaryzacji – szkoły podstawowe96,7%2024
Uczniowie przyjeżdżający spoza gminy639osoby2024
Uczniowie wyjeżdżający poza gminę481osoby2024
Bilans dojazdów158osoby2024

Skolaryzacja porównuje dzieci uczące się w gminie z dziećmi w niej zameldowanymi, więc tam, dokąd się dowozi, przekracza 100%. Tutaj przyjeżdża o 158 uczniów więcej, niż wyjeżdża.

Kultura i biblioteki

Czytelnicy bibliotek na 1000 mieszkańców29osoby2025
Wypożyczenia na czytelnika14,4wol.2025
Księgozbiór na 1000 mieszkańców887,3wol.2025
Biblioteki na 10 tys. mieszkańców0,3szt.2025
Domy kultury i świetlice na 10 tys. mieszkańców2szt.2025
Uczestnicy imprez na 1000 mieszkańców210,8osoby2025

Wskaźniki „na 10 tys. mieszkańców" faworyzują gminy małe: jedna świetlica na trzy tysiące ludzi daje wyższą wartość niż piętnaście domów kultury w mieście.

Drogi gminne

Drogi gminne459,1km2024
W tym o nawierzchni twardej100%2024
Drogi gruntowe0km2024
Drogi dla rowerów2,6km2025
Wypadki drogowe33szt.2024
Ofiary śmiertelne2osoby2024

Kilometry dotyczą wyłącznie dróg gminnych. Wypadki liczone są na całym terenie gminy, także na drogach powiatowych i krajowych, którymi gmina nie zarządza – to dane Policji o miejscu zdarzenia, nie o stanie nawierzchni.

Grunty gminy

Grunty gminy ogółem375ha2025
W gminnym zasobie nieruchomości75ha2021
Oddane w użytkowanie wieczyste14ha2025

Grunty oddane w użytkowanie wieczyste pozostają własnością gminy, ale gospodaruje nimi kto inny – dlatego stoją osobno, a nie w sumie zasobu.

Spis powszechny 2021

Wykształcenie mieszkańców od 13 lat

  • Wyższe463019,9%
  • Średnie i policealne818435,1%
  • Zasadnicze zawodowe625926,9%
  • Gimnazjalne7603,3%
  • Podstawowe21509,2%
  • Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia8493,6%
  • Nieustalone4531,9%

Kiedy zbudowano domy, w których się mieszka

  • przed 1918761,1%
  • 1918–19442303,4%
  • 1945–197099714,5%
  • 1971–19785277,7%
  • 1979–198889113%
  • 1989–2002162123,6%
  • 2003–2011112316,4%
  • 2012–20166118,9%
  • 2017–202178811,5%
Mieszkania z łazienką93,5%2021
Przeciętna liczba osób w gospodarstwie domowym4,3osoby2021
Gospodarstwa jednoosobowe7,9%2021
Mieszkańcy mieszkający tu od urodzenia58,1%2021
Przybyli z zagranicy w latach 2011–20211460osoby2021
Wskaźnik zatrudnienia (15+)61%2021

Wszystkie liczby w tej sekcji pochodzą ze spisu przeprowadzonego w 2021 roku i nie zmienią się przed następnym spisem.

Nieruchomości i przestrzeń

Ile realnie kosztuje metr, co gmina sprzedała i co ogranicza zabudowę

Ograniczenia terenu

W strefie zalewowej

6,1%

powierzchni gminy · pomiar na 11 183 punktach

Scenariusz wody stuletniej – ten, na którym opiera się planowanie przestrzenne.

Największa forma ochrony: obszar chronionego krajobrazu

21,3%

powierzchni gminy

Południowomałopolski Obszar Chronionego Krajobrazu

Formy ochrony nakładają się na siebie, więc pokazujemy największą pojedynczą, a nie ich sumę.

Obie liczby są kontekstem, nie oceną – teren jest taki, jaki jest, i nie zależy od decyzji władz gminy. Tłumaczą za to inne liczby na tej karcie: gdzie nie wolno budować, tam nie ma pozwoleń ani drogiego gruntu. Mapy zagrożenia powodziowego ↗ · Geoserwis GDOŚ ↗

Plany miejscowe

Rejestr Urbanistyczny nie ma jeszcze aktów tej gminy. Rejestr prowadzi Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 1 lipca 2026 i jest dopiero zasiedlany, więc brak na tej liście nie jest dowodem, że gmina planu nie uchwaliła. Liczbę planów i procent powierzchni nimi objętej podaje GUS – te wartości stoją wyżej na karcie.

Źródło: Rejestr Urbanistyczny ↗ prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wiążąca jest treść uchwały ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa, nie nasz odczyt rejestru.

Odstępstwa w tym rozdziale

Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.

Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.

Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)