Czarna
gmina wiejska · pow. łańcucki · woj. podkarpackie · 12 087 mieszk. (▲ 0,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,8% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 9,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 98 063 176 zł | 14 203 592 zł | 9 269 645 zł | 0,0% / 12,5% | 12 070 | 8125 zł |
| 2026 prognoza | 105 502 277 zł | 29 700 060 zł | 8 347 401 zł | 3,4% / 6,1% | 12 061 | 8747 zł |
| 2027 prognoza | 94 592 184 zł | 10 575 930 zł | 6 975 307 zł | 2,2% / 6,0% | 12 075 | 7834 zł |
| 2028 prognoza | 95 125 189 zł | 8 442 618 zł | 5 728 489 zł | 2,1% / 5,5% | 12 091 | 7867 zł |
| 2029 prognoza | 98 832 806 zł | 9 286 114 zł | 4 378 911 zł | 2,1% / 4,9% | 12 112 | 8160 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 7 268 833 zł | 6 046 887 zł | 83,2% | 11 975 395 zł → 11 975 395 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 579 255 zł | 9 264 265 zł | 73,6% | 14 532 648 zł → 10 267 647 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 16 935 097 zł | 15 475 604 zł | 91,4% | 15 632 724 zł → 11 666 124 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 18 189 317 zł | 16 430 293 zł | 90,3% | 13 974 390 zł → 10 133 816 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 16 817 923 zł | 14 203 592 zł | 84,5% | 11 794 903 zł → 9 269 645 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
RIO w Rzeszowie nie publikuje pojedynczych opinii w BIP – brak pozycji nie znaczy braku opinii.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 98 063 176 zł.
- Udział w PIT34,6%33 948 839 zł
- Udział w CIT0,9%883 658 zł
- Subwencja ogólna17,6%17 217 640 zł
- Dotacje10,9%10 726 964 zł
- Dochody własne i pozostałe36%35 286 075 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 40 565 728 zł
- Potrzeby wyrównawcze9 339 073 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 816 167 zł
- Potrzeby oświatowe29 410 488 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
17 153 259 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
38 110 551 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 185 270 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4082 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 524 894 008 zł (43 426 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie42,9% · 39 119 704 zł
- Pozostałe działy16,8% · 15 274 354 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)11,6% · 10 568 418 zł
- Administracja publiczna11,5% · 10 466 651 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,6% · 6 026 027 zł
- Transport i drogi5,9% · 5 346 808 zł
- Pomoc społeczna4,8% · 4 368 190 zł
Ile gmina dokłada do szkół
17 567 405 złponad subwencję, czyli 1453 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 37 748 717 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 20 181 312 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 17 567 405 zł
Subwencja pokrywa 53,5% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 466 651 zł przeznaczonych na administrację 8 625 812 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 678 złna mieszkańca · 8 197 982 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 8 złna mieszkańca · 97 466 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 27 złna mieszkańca · 330 364 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czarna w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca767 zł860. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7543 zł407. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8113 zł663. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa62,3%1539. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie15,6%487. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca88 zł549. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji382101. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca678 zł917. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca8 zł660. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca27 zł948. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)