Czarnożyły
gmina wiejska · pow. wieluński · woj. łódzkie · 4366 mieszk. (▼ 0,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 14,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 39 994 070 zł | 11 762 641 zł | 785 270 zł | 0,0% / 20,5% | 4221 | 9475 zł |
| 2026 prognoza | 47 104 966 zł | 21 070 784 zł | 396 513 zł | 1,4% / 9,4% | 4167 | 11 304 zł |
| 2027 prognoza | 30 019 948 zł | 2 773 323 zł | 69 757 zł | 1,0% / 10,5% | 4115 | 7295 zł |
| 2028 prognoza | 32 174 947 zł | 4 964 947 zł | 0 zł | 0,3% / 10,1% | 4068 | 7909 zł |
| 2029 prognoza | 31 360 196 zł | 4 049 476 zł | 0 zł | 0,0% / 9,6% | 4011 | 7819 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 5 417 404 zł | 4 534 058 zł | 83,7% | 5 917 582 zł → 4 440 584 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 9 453 720 zł | 10 471 718 zł | 110,8% | 7 316 187 zł → 3 333 145 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 25 614 564 zł | 25 505 489 zł | 99,6% | 5 001 684 zł → 3 037 063 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 19 023 924 zł | 15 633 159 zł | 82,2% | 5 075 464 zł → 1 745 306 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 9 213 153 zł | 11 762 641 zł | 127,7% | 1 874 550 zł → 785 270 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
Opinii tej izby jeszcze nie importujemy.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 39 994 070 zł.
- Udział w PIT29,3%11 717 005 zł
- Udział w CIT0,2%68 510 zł
- Subwencja ogólna15,8%6 336 506 zł
- Dotacje11,7%4 672 490 zł
- Dochody własne i pozostałe43%17 199 559 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 16 009 304 zł
- Potrzeby wyrównawcze5 061 401 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe974 308 zł
- Potrzeby oświatowe8 272 426 zł
- Potrzeby uzupełniające1 701 169 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
8 008 130 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
12 878 579 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
105 994 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3712 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 175 557 695 zł (40 210 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie38,2% · 14 169 971 zł
- Administracja publiczna12,9% · 4 792 444 zł
- Pozostałe działy12,9% · 4 780 526 zł
- Pomoc społeczna12,4% · 4 606 937 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko11,2% · 4 157 108 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,0% · 2 962 127 zł
- Transport i drogi4,4% · 1 638 205 zł
Ile gmina dokłada do szkół
9 712 324 złponad subwencję, czyli 2221 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 15 210 921 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 5 498 597 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 9 712 324 zł
Subwencja pokrywa 36,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 792 444 zł przeznaczonych na administrację 4 602 526 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 981 złna mieszkańca · 4 284 198 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 7 złna mieszkańca · 31 133 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 66 złna mieszkańca · 287 195 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czarnożyły w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca180 zł360. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8499 zł1016. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9160 zł1348. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa51,2%989. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie31,7%1883. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca422 zł1624. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji71790. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca981 zł1832. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca7 zł550. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca66 zł2348. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Czarnożyły: skok wydatków na rodzina
Zmiana wydatków w dziale „Rodzina" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Finansowanie oświaty · dane za 2024
Czarnożyły: ile oświaty gmina finansuje z własnych dochodów
Zestawienie wydatków gminy na szkoły z subwencją oświatową, którą na ten cel przekazało państwo. Obie kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego gminy.
1. percentyl z 2477 · wyżej = większą część kosztów oświaty pokryło państwo
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)