Czarny Bór
gmina wiejska · pow. wałbrzyski · woj. dolnośląskie · 4694 mieszk. (▼ 2,6%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,8 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 17,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 0,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 49 739 594 zł | 29 946 821 zł | 4 900 000 zł | 0,0% / 29,3% | 4705 | 10 572 zł |
| 2026 prognoza | 68 104 412 zł | 39 189 443 zł | 4 713 000 zł | 6,5% / 18,9% | 4679 | 14 555 zł |
| 2027 prognoza | 40 000 000 zł | 7 087 000 zł | 2 500 000 zł | 7,7% / 18,4% | 4662 | 8580 zł |
| 2028 prognoza | 41 300 000 zł | 7 950 000 zł | 750 000 zł | 5,8% / 17,5% | 4664 | 8855 zł |
| 2029 prognoza | 42 800 000 zł | 9 750 000 zł | 0 zł | 2,5% / 17,5% | 4643 | 9218 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 10 091 283 zł | 4 308 776 zł | 42,7% | 6 155 000 zł → 2 350 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 21 371 447 zł | 3 862 893 zł | 18,1% | 6 660 000 zł → 750 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 37 200 000 zł | 28 206 673 zł | 75,8% | 15 494 000 zł → 8 000 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 41 591 364 zł | 18 617 948 zł | 44,8% | 7 700 000 zł → 4 700 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 48 528 397 zł | 29 946 821 zł | 61,7% | 6 600 000 zł → 4 900 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Czarny Bór, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
12 gru 2025 · nr XII/121/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
12 gru 2025 · nr XII/123/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
12 gru 2025 · nr XII/122/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
27 sty 2026 · nr XII/17/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
27 sty 2026 · nr XII/18/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 lut 2025 · nr XII/29/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 lut 2025 · nr XII/30/2025 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
26 lis 2025 · nr XII/94/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
12 cze 2026 · nr XII/60/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
8 maj 2025 · nr XII/51/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
5 cze 2025 · nr XII/67/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 49 739 594 zł.
- Udział w PIT31,9%15 858 558 zł
- Udział w CIT0,7%363 806 zł
- Subwencja ogólna4,2%2 080 221 zł
- Dotacje10,6%5 292 618 zł
- Dochody własne i pozostałe52,6%26 144 391 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 14 126 466 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne203 560 zł
- Potrzeby rozwojowe1 221 274 zł
- Potrzeby oświatowe10 268 403 zł
- Potrzeby uzupełniające2 433 229 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
3 598 063 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
17 061 665 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
800 362 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6110 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 230 211 284 zł (49 044 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie27,5% · 15 293 920 zł
- Pozostałe działy22,4% · 12 427 114 zł
- Administracja publiczna16,2% · 8 999 463 zł
- Transport i drogi13,1% · 7 264 045 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)11,3% · 6 260 949 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,1% · 3 375 569 zł
- Pomoc społeczna3,5% · 1 923 311 zł
Ile gmina dokłada do szkół
2 047 817 złponad subwencję, czyli 434 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 9 846 106 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 7 798 289 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 2 047 817 zł
Subwencja pokrywa 79,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 999 463 zł przeznaczonych na administrację 8 946 470 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1789 złna mieszkańca · 8 398 484 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 67 złna mieszkańca · 316 181 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 49 złna mieszkańca · 231 804 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czarny Bór w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1044 zł1064. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 833 zł2202. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca10 596 zł1958. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa55,4%1214. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie53,9%2468. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca222 zł1096. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-81349. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1789 zł2443. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca67 zł2332. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca49 zł2038. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Czarny Bór: spadek wydatków na pomoc społeczna
Zmiana wydatków w dziale „Pomoc społeczna" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2025
Czarny Bór: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2024
Czarny Bór: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)