Czechowice-Dziedzice
gmina miejsko-wiejska · pow. bielski · woj. śląskie · 44 226 mieszk. (▼ 1,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 378 897 984 zł | 37 308 853 zł | 21 006 587 zł | 0,0% / 6,4% | 44 655 | 8485 zł |
| 2026 prognoza | 372 364 676 zł | 58 931 825 zł | 19 291 526 zł | 1,7% / 2,9% | 44 648 | 8340 zł |
| 2027 prognoza | 381 554 586 zł | 31 688 022 zł | 15 232 386 zł | 1,5% / 5,0% | 44 696 | 8537 zł |
| 2028 prognoza | 373 501 837 zł | 8 477 368 zł | 13 149 888 zł | 0,9% / 2,9% | 44 791 | 8339 zł |
| 2029 prognoza | 383 324 281 zł | 6 823 611 zł | 11 067 390 zł | 0,8% / 2,4% | 44 812 | 8554 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 36 676 924 zł | 26 567 442 zł | 72,4% | 22 541 160 zł → 22 541 160 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 26 374 218 zł | 25 211 981 zł | 95,6% | 21 334 888 zł → 19 524 781 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 33 976 170 zł | 40 481 357 zł | 119,1% | 23 774 010 zł → 23 344 904 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 32 930 356 zł | 33 140 980 zł | 100,6% | 23 731 758 zł → 19 456 758 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 46 958 538 zł | 37 308 853 zł | 79,5% | 28 670 083 zł → 21 006 587 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 13 opinii składów orzekających RIO, Czechowice-Dziedzice, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
9 gru 2025 · nr 4200.I.224.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
9 gru 2025 · nr 4200.I.223.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.I.17.2026 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2026 · nr 4200.I.18.2026 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.31.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.30.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
27 kwi 2026 · nr 4200.I.93.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.I.117.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 353 554 480 zł
3 kwi 2025 · nr 4200.II.50.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 5 421 349 zł
20 lut 2025 · nr 4200.II.49.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr 4200.II.62.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
10 cze 2025 · nr 4200.I.135.2025 I · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · bez odczytu
15 sty 2026 · nr 4200.I.27.2026 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 345 288 381 zł.
- Udział w PIT20,4%70 479 975 zł
- Udział w CIT5,8%19 929 967 zł
- Subwencja ogólna20,5%70 842 683 zł
- Dotacje14,5%49 953 128 zł
- Dochody własne i pozostałe38,8%134 082 628 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 107 564 965 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne157 046 zł
- Potrzeby rozwojowe6 134 486 zł
- Potrzeby oświatowe101 273 433 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
13 203 024 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
190 566 621 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
9 958 866 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6463 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 2 528 826 342 zł (57 180 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20252 598 200 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie40,8% · 146 685 441 zł
- Pozostałe działy16,2% · 58 179 764 zł
- Administracja publiczna11,2% · 40 282 745 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,7% · 38 650 410 zł
- Transport i drogi8,8% · 31 731 336 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,7% · 24 133 764 zł
- Pomoc społeczna5,6% · 19 975 430 zł
Ile gmina dokłada do szkół
65 605 038 złponad subwencję, czyli 1481 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 133 163 458 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 67 558 420 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 65 605 038 zł
Subwencja pokrywa 50,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 40 282 745 zł przeznaczonych na administrację 36 034 160 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 793 złna mieszkańca · 35 069 287 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 7 złna mieszkańca · 328 941 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 14 złna mieszkańca · 635 931 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czechowice-Dziedzice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca476 zł620. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8132 zł777. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8567 zł968. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa83,1%2347. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie10,0%131. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca605 zł1885. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji662210. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca793 zł1314. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca7 zł587. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca14 zł138. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)