Czeladź
gmina miejska · pow. będziński · woj. śląskie · 29 373 mieszk. (▼ 4,6%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 47 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 31,4% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 24,9% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 250 217 123 zł | 112 425 800 zł | 40 135 005 zł | 0,0% / 2,5% | 29 423 | 8504 zł |
| 2026 prognoza | 298 623 935 zł | 71 129 556 zł | 35 745 088 zł | 3,3% / 1,3% | 29 160 | 10 241 zł |
| 2027 prognoza | 282 245 247 zł | 42 993 226 zł | 30 555 096 zł | 3,3% / 2,5% | 28 941 | 9752 zł |
| 2028 prognoza | 283 415 882 zł | 34 321 381 zł | 24 875 104 zł | 3,3% / 3,0% | 28 727 | 9866 zł |
| 2029 prognoza | 261 063 413 zł | 1 500 000 zł | 18 495 000 zł | 3,3% / 3,5% | 28 474 | 9168 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 84 859 962 zł | 59 866 473 zł | 70,5% | 47 645 048 zł → 37 555 048 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 61 663 392 zł | 48 047 999 zł | 77,9% | 54 345 056 zł → 54 340 469 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 43 171 154 zł | 73 208 982 zł | 169,6% | 50 240 064 zł → 50 289 510 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 134 619 240 zł | 60 321 538 zł | 44,8% | 45 540 072 zł → 45 531 380 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 125 383 535 zł | 112 425 800 zł | 89,7% | 40 140 080 zł → 40 135 005 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Czeladź, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
24 lis 2025 · nr 4200.V.135.2025 V · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
8 sty 2026 · nr 4200.V.3.2026 V · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 133 966 zł
13 lip 2026 · nr 4200.V.144.2026 V · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
17 sty 2025 · nr 4200.IV.14.2025 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
17 sty 2025 · nr 4200.IV.15.2025 IV · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 kwi 2026 · nr 4200.V.75.2026 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
17 cze 2026 · nr 4200.V.136.2026 V · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
22 kwi 2025 · nr 4200.V.65.2025 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2025 · nr 4200.V.110.2025 V · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 204 802 494 zł.
- Udział w PIT23,7%48 568 691 zł
- Udział w CIT1,6%3 189 834 zł
- Subwencja ogólna15,5%31 820 802 zł
- Dotacje10,5%21 431 482 zł
- Dochody własne i pozostałe48,7%99 791 684 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 45 567 685 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe4 384 192 zł
- Potrzeby oświatowe41 183 493 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
4 178 183 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
0 zł
0 zł – gmina nie ma subwencji należnej w 2026 r.
PIT należny
126 465 605 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
3 898 931 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6563 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 1 739 990 505 zł (59 238 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20256 556 530 złkorekta MF
- 20264 178 183 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy40,9% · 127 083 063 zł
- Oświata i wychowanie24,2% · 75 145 731 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,6% · 26 845 868 zł
- Pomoc społeczna8,5% · 26 321 633 zł
- Transport i drogi6,9% · 21 407 198 zł
- Administracja publiczna6,3% · 19 562 009 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,7% · 14 490 565 zł
Ile gmina dokłada do szkół
37 020 263 złponad subwencję, czyli 1255 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 65 777 163 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 28 756 900 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 37 020 263 zł
Subwencja pokrywa 43,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 19 562 009 zł przeznaczonych na administrację 18 397 556 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 589 złna mieszkańca · 17 306 216 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 258 083 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 28 złna mieszkańca · 833 257 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czeladź w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1366 zł1308. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 583 zł1957. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8519 zł930. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa85,1%2403. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie36,1%2119. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca300 zł1328. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji1642359. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca589 zł575. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł746. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca28 zł1014. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Czeladź: skok wydatków na kultura i ochrona dziedzictwa narodowego
Zmiana wydatków w dziale „Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Dochody majątkowe w cyklu · dane za 2025
Czeladź: dochody ze sprzedaży i dotacji skupione przed wyborami
Jaka część dochodów majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)