Czernichów
gmina wiejska · pow. żywiecki · woj. śląskie · 6190 mieszk. (▼ 5,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 11 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,2% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 2,4% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 54 893 002 zł | 12 949 762 zł | 9 347 040 zł | 0,0% / 7,2% | 6387 | 8594 zł |
| 2026 prognoza | 55 914 122 zł | 11 200 930 zł | 10 913 520 zł | 3,7% / 6,4% | 6362 | 8789 zł |
| 2027 prognoza | 50 167 431 zł | 1 915 634 zł | 9 680 000 zł | 3,8% / 7,7% | 6360 | 7888 zł |
| 2028 prognoza | 51 272 427 zł | 1 199 370 zł | 8 640 000 zł | 3,3% / 6,1% | 6364 | 8057 zł |
| 2029 prognoza | 52 708 055 zł | 1 692 815 zł | 7 680 000 zł | 3,0% / 6,5% | 6352 | 8298 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 445 985 zł | 380 056 zł | 85,2% | 6 541 120 zł → 6 541 120 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 8 148 860 zł | 4 568 034 zł | 56,1% | 6 807 600 zł → 5 357 600 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 9 302 578 zł | 5 583 407 zł | 60,0% | 6 249 080 zł → 6 249 080 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 16 270 725 zł | 15 256 754 zł | 93,8% | 7 550 560 zł → 7 140 560 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 14 573 551 zł | 12 949 762 zł | 88,9% | 8 947 040 zł → 9 347 040 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 7 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Czernichów, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
26 lis 2025 · nr 4200.II.117.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
26 lis 2025 · nr 4200.II.116.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
21 sty 2026 · nr 4200.II.35.2026 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
21 sty 2026 · nr 4200.II.34.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.29.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.II.28.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
21 kwi 2026 · nr 4200.II.73.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
17 cze 2026 · nr 4200.II.106.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 56 985 722 zł
11 sie 2025 · nr 4200.II.88.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
15 kwi 2025 · nr 4200.II.64.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
10 cze 2025 · nr 4200.I.136.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 54 893 002 zł.
- Udział w PIT39,3%21 564 230 zł
- Udział w CIT0,5%272 949 zł
- Subwencja ogólna5,1%2 776 794 zł
- Dotacje9,3%5 132 429 zł
- Dochody własne i pozostałe45,8%25 146 600 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 14 739 735 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne48 985 zł
- Potrzeby rozwojowe959 824 zł
- Potrzeby oświatowe13 730 926 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
1 775 953 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
24 474 222 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
2 614 925 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6766 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 318 755 497 zł (51 495 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie40,6% · 23 078 681 zł
- Pozostałe działy22,9% · 13 022 492 zł
- Administracja publiczna11,5% · 6 516 105 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,4% · 5 365 441 zł
- Transport i drogi6,7% · 3 794 046 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,6% · 2 588 714 zł
- Pomoc społeczna4,3% · 2 468 463 zł
Ile gmina dokłada do szkół
16 005 397 złponad subwencję, czyli 2549 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 25 081 585 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 9 076 188 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 16 005 397 zł
Subwencja pokrywa 36,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 516 105 zł przeznaczonych na administrację 4 710 756 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 721 złna mieszkańca · 4 460 756 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 24 złna mieszkańca · 149 558 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 16 złna mieszkańca · 100 442 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czernichów w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1510 zł1399. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9182 zł1409. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8868 zł1173. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa70,4%1888. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie22,8%1132. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca85 zł524. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-121213. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca721 zł1047. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca24 zł1796. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca16 zł221. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Czernichów: skok wydatków na kultura i ochrona dziedzictwa narodowego
Zmiana wydatków w dziale „Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Finansowanie oświaty · dane za 2024
Czernichów: ile oświaty gmina finansuje z własnych dochodów
Zestawienie wydatków gminy na szkoły z subwencją oświatową, którą na ten cel przekazało państwo. Obie kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego gminy.
3. percentyl z 2477 · wyżej = większą część kosztów oświaty pokryło państwo
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)