Czerwieńsk
gmina miejsko-wiejska · pow. zielonogórski · woj. lubuskie · 10 140 mieszk. (▲ 1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,1% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 6,0% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 90 196 542 zł | 16 218 545 zł | 12 454 000 zł | 0,0% / 12,9% | 10 064 | 8962 zł |
| 2026 prognoza | 88 045 067 zł | 26 818 298 zł | 23 297 000 zł | 3,5% / 6,4% | 10 065 | 8748 zł |
| 2027 prognoza | 88 381 833 zł | 8 014 322 zł | 20 977 000 zł | 4,8% / 4,1% | 10 087 | 8762 zł |
| 2028 prognoza | 84 363 572 zł | 2 800 000 zł | 18 657 000 zł | 4,4% / 5,7% | 10 108 | 8346 zł |
| 2029 prognoza | 86 156 958 zł | 2 690 297 zł | 16 415 000 zł | 4,1% / 6,2% | 10 120 | 8514 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 194 872 zł | 7 999 465 zł | 97,6% | 10 342 153 zł → 10 342 153 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 10 645 694 zł | 6 646 804 zł | 62,4% | 16 336 466 zł → 14 007 639 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 13 187 652 zł | 14 146 732 zł | 107,3% | 13 094 000 zł → 11 094 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 782 175 zł | 22 969 861 zł | 82,7% | 9 774 000 zł → 14 726 064 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 147 331 zł | 16 218 545 zł | 70,1% | 12 454 000 zł → 12 454 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
2 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 2 opinii składów orzekających RIO, Czerwieńsk, lata 2026–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
2 gru 2025 · nr 527/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
13 sty 2026 · nr 58/2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Zielonej Górze. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 90 196 542 zł.
- Udział w PIT34,4%31 061 168 zł
- Udział w CIT2,1%1 931 575 zł
- Subwencja ogólna11,7%10 547 292 zł
- Dotacje13,5%12 205 089 zł
- Dochody własne i pozostałe38,2%34 451 418 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 33 018 958 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne654 465 zł
- Potrzeby rozwojowe1 660 137 zł
- Potrzeby oświatowe22 368 110 zł
- Potrzeby uzupełniające8 336 246 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 584 416 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
34 996 830 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 444 265 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5086 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 469 022 283 zł (46 255 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,7% · 32 611 400 zł
- Pozostałe działy25,5% · 22 071 320 zł
- Administracja publiczna10,3% · 8 886 504 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,1% · 8 747 865 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,5% · 7 330 739 zł
- Pomoc społeczna5,8% · 4 998 387 zł
- Transport i drogi2,3% · 1 948 956 zł
Ile gmina dokłada do szkół
11 013 110 złponad subwencję, czyli 1084 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 29 240 049 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 18 226 939 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 11 013 110 zł
Subwencja pokrywa 62,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 886 504 zł przeznaczonych na administrację 6 596 365 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 600 złna mieszkańca · 6 080 605 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 86 499 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 42 złna mieszkańca · 429 260 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czerwieńsk w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1228 zł1208. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8540 zł1038. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8895 zł1187. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa64,5%1637. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie17,5%658. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca218 zł1071. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji602192. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca600 zł627. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł703. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca42 zł1808. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)