Czyżew
gmina miejsko-wiejska · pow. wysokomazowiecki · woj. podlaskie · 5875 mieszk. (▼ 4,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 21,4% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 75 565 448 zł | 32 322 744 zł | 0 zł | 0,0% / 26,9% | 5799 | 13 031 zł |
| 2026 prognoza | 58 500 000 zł | 25 011 507 zł | 0 zł | 0,0% / 13,7% | 5720 | 10 227 zł |
| 2027 prognoza | 52 000 000 zł | 12 000 000 zł | 0 zł | 0,0% / 20,2% | 5659 | 9189 zł |
| 2028 prognoza | 51 100 000 zł | 10 000 000 zł | 0 zł | 0,0% / 21,6% | 5609 | 9110 zł |
| 2029 prognoza | 51 500 000 zł | 10 000 000 zł | 0 zł | 0,0% / 21,4% | 5536 | 9303 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 15 663 982 zł | 12 411 340 zł | 79,2% | 525 000 zł → 525 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 31 928 220 zł | 13 822 269 zł | 43,3% | 350 000 zł → 350 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 34 035 400 zł | 13 412 294 zł | 39,4% | 175 000 zł → 175 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 47 321 507 zł | 28 318 949 zł | 59,8% | 0 zł → 0 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 44 825 736 zł | 32 322 744 zł | 72,1% | 0 zł → 0 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Czyżew, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
11 gru 2025 · nr RIO.II-00311-151/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
11 gru 2025 · nr RIO.II-00310-151/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
11 gru 2025 · nr RIO.II-00310-151/2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
26 sty 2026 · nr RIO.II-00312-141/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
31 sty 2025 · nr RIO.II-00312-126/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2026 · nr RIO.II-00321-154/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 cze 2026 · nr RIO.II-00322-145/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
24 kwi 2025 · nr RIO.II-00321-133/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2025 · nr RIO.II-00322-93/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 75 538 224 zł.
- Udział w PIT21,4%16 167 744 zł
- Udział w CIT1%752 483 zł
- Subwencja ogólna11,3%8 502 013 zł
- Dotacje11,5%8 693 191 zł
- Dochody własne i pozostałe54,8%41 422 791 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 19 422 376 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 438 997 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 393 111 zł
- Potrzeby oświatowe14 368 982 zł
- Potrzeby uzupełniające1 221 286 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
10 141 856 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
17 409 354 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
766 337 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4506 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 227 248 973 zł (38 681 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy29,4% · 20 635 548 zł
- Oświata i wychowanie24,4% · 17 133 219 zł
- Transport i drogi20,2% · 14 172 188 zł
- Administracja publiczna9,6% · 6 706 278 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,3% · 6 509 211 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,6% · 3 897 741 zł
- Pomoc społeczna1,6% · 1 143 537 zł
Ile gmina dokłada do szkół
13 861 477 złponad subwencję, czyli 2345 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 25 205 141 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 11 343 664 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 13 861 477 zł
Subwencja pokrywa 45% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 706 278 zł przeznaczonych na administrację 6 100 899 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 979 złna mieszkańca · 5 748 837 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 5 złna mieszkańca · 30 103 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 55 złna mieszkańca · 321 959 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Czyżew w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 949 zł2215. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 858 zł2331. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa45,7%678. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie46,1%2395. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca1008 zł2235. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-30637. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca979 zł1821. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca5 zł364. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca55 zł2188. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Stawka podatku wobec sąsiadów · dane za 2026
Czyżew: stawka podatku od firm wyższa niż mediana sąsiadów
O ile procent stawka podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą różni się od mediany stawek gmin graniczących, w którąkolwiek stronę. Sąsiad dzieli z gminą rynek i okolicę, więc różnica przez granicę nie wynika z położenia.
95. percentyl z 167 · wyżej = większa różnica stawki wobec gmin graniczących, w którąkolwiek stronęZmiana rok do roku · dane za 2025
Czyżew: spadek wydatków na oświata i wychowanie
Zmiana wydatków w dziale „Oświata i wychowanie" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)