Dzierżoniów
gmina wiejska · pow. dzierżoniowski · woj. dolnośląskie · 9010 mieszk. (▼ 2,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 12,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 68 132 404 zł | 17 972 761 zł | 10 118 127 zł | 0,0% / 19,8% | 9214 | 7394 zł |
| 2026 prognoza | 84 862 673 zł | 37 586 368 zł | 11 808 000 zł | 3,5% / 6,2% | 9208 | 9216 zł |
| 2027 prognoza | 65 091 317 zł | 14 750 516 zł | 10 650 000 zł | 3,8% / 7,5% | 9223 | 7057 zł |
| 2028 prognoza | 59 200 000 zł | 3 930 000 zł | 9 480 000 zł | 3,6% / 10,0% | 9255 | 6397 zł |
| 2029 prognoza | 59 200 000 zł | 3 950 000 zł | 8 330 000 zł | 3,4% / 9,9% | 9262 | 6392 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 12 784 723 zł | 7 357 960 zł | 57,6% | 10 368 000 zł → 10 368 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 23 805 586 zł | 5 563 787 zł | 23,4% | 10 918 000 zł → 9 618 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 24 815 154 zł | 19 781 367 zł | 79,7% | 10 618 000 zł → 10 618 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 23 317 137 zł | 12 221 655 zł | 52,4% | 11 118 000 zł → 11 118 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 26 214 076 zł | 17 972 761 zł | 68,6% | 13 918 000 zł → 10 118 127 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Dzierżoniów, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
8 gru 2025 · nr XIII/98/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
8 gru 2025 · nr XIII/97/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
8 gru 2025 · nr XIII/99/2025 · rejestr izby
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
8 sty 2026 · nr XIII/7/2026 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
8 sty 2026 · nr XIII/6/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2025 · nr XIII/16/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr XIII/15/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
9 kwi 2026 · nr XIII/24/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
8 cze 2026 · nr XIII/46/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2025 · nr XIII/43/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
16 cze 2025 · nr XIII/63/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 68 132 404 zł.
- Udział w PIT37,8%25 763 662 zł
- Udział w CIT0,2%151 845 zł
- Subwencja ogólna8,2%5 578 080 zł
- Dotacje14,4%9 810 281 zł
- Dochody własne i pozostałe39,4%26 828 536 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 22 672 090 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne100 992 zł
- Potrzeby rozwojowe1 499 330 zł
- Potrzeby oświatowe13 953 907 zł
- Potrzeby uzupełniające7 117 861 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 201 726 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
28 222 564 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
111 725 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5405 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 388 216 482 zł (43 087 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie30,2% · 20 130 382 zł
- Pozostałe działy25,9% · 17 248 524 zł
- Administracja publiczna13,7% · 9 099 995 zł
- Transport i drogi10,8% · 7 215 500 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,1% · 6 067 351 zł
- Pomoc społeczna7,3% · 4 872 741 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko2,9% · 1 957 779 zł
Ile gmina dokłada do szkół
2 397 944 złponad subwencję, czyli 263 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 18 051 893 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 15 653 949 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 2 397 944 zł
Subwencja pokrywa 86,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 099 995 zł przeznaczonych na administrację 7 938 075 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 840 złna mieszkańca · 7 571 788 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 13 złna mieszkańca · 113 146 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 28 złna mieszkańca · 253 142 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Dzierżoniów w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1123 zł1124. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7391 zł323. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7562 zł330. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa66,8%1748. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie25,2%1345. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca475 zł1707. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-37508. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca840 zł1441. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca13 zł1149. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca28 zł992. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)