Gierałtowice
gmina wiejska · pow. gliwicki · woj. śląskie · 12 827 mieszk. (▲ 3,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,4% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 12,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 117 930 243 zł | 29 356 055 zł | 0 zł | 0,0% / 16,7% | 12 662 | 9314 zł |
| 2026 prognoza | 139 781 978 zł | 44 892 151 zł | 0 zł | 0,0% / 17,4% | 12 672 | 11 031 zł |
| 2027 prognoza | 126 301 458 zł | 17 965 783 zł | 0 zł | 0,0% / 14,5% | 12 712 | 9936 zł |
| 2028 prognoza | 133 041 699 zł | 20 914 275 zł | 0 zł | 0,0% / 16,2% | 12 766 | 10 422 zł |
| 2029 prognoza | 139 959 867 zł | 24 020 111 zł | 0 zł | 0,0% / 17,7% | 12 789 | 10 944 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 14 682 066 zł | 12 233 602 zł | 83,3% | 314 173 zł → 314 173 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 240 283 zł | 15 869 095 zł | 129,6% | 184 177 zł → 184 177 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 15 501 633 zł | 20 765 226 zł | 134,0% | 54 181 zł → 0 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 18 466 985 zł | 19 161 421 zł | 103,8% | 0 zł → 0 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 240 426 zł | 29 356 055 zł | 126,3% | 0 zł → 0 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Gierałtowice, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
2 gru 2025 · nr 4200.IV.147.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
2 gru 2025 · nr 4200.IV.146.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2026 · nr 4200.IV.5.2026 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2026 · nr 4200.IV.6.2026 IV · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
20 sty 2025 · nr 4200.IV.38.2025 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
20 sty 2025 · nr 4200.IV.39.2025 IV · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
21 kwi 2026 · nr 4200.IV.66.2026 IV · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
15 maj 2026 · nr 4200.IV.85.2026 IV · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
17 kwi 2025 · nr 4200.IV.74.2025 IV · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
4 cze 2025 · nr 4200.IV.101.2025 IV · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 117 930 243 zł.
- Udział w PIT48,5%57 147 610 zł
- Udział w CIT1,5%1 728 129 zł
- Subwencja ogólna4,1%4 797 772 zł
- Dotacje5,8%6 874 647 zł
- Dochody własne i pozostałe40,2%47 382 085 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 44 209 480 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne612 zł
- Potrzeby rozwojowe2 469 303 zł
- Potrzeby oświatowe35 484 222 zł
- Potrzeby uzupełniające6 255 343 zł
Korekta z tytułu zamożności
4 987 202 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
4 208 899 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
64 935 502 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
695 960 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
7763 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 857 328 463 zł (66 838 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20253 618 437 złkorekta MF
- 20264 987 202 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie46,9% · 57 029 779 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko18,3% · 22 230 083 zł
- Pozostałe działy12,5% · 15 245 528 zł
- Administracja publiczna10,8% · 13 096 507 zł
- Transport i drogi6,5% · 7 946 487 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,2% · 3 914 556 zł
- Pomoc społeczna1,8% · 2 230 302 zł
Ile gmina dokłada do szkół
25 330 257 złponad subwencję, czyli 1990 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 52 294 308 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 26 964 051 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 25 330 257 zł
Subwencja pokrywa 51,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 13 096 507 zł przeznaczonych na administrację 12 210 165 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 912 złna mieszkańca · 11 703 781 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 14 złna mieszkańca · 174 686 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 26 złna mieszkańca · 331 697 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Gierałtowice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca0 zł1. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9487 zł1570. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9194 zł1371. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa86,2%2420. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie14,8%419. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca42 zł258. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji1092299. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca912 zł1645. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca14 zł1251. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca26 zł843. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)