Gilowice
gmina wiejska · pow. żywiecki · woj. śląskie · 6316 mieszk. (▲ 0,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,9 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,4% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,7% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 51 036 477 zł | 13 245 321 zł | 10 214 062 zł | 0,0% / 15,6% | 6293 | 8110 zł |
| 2026 prognoza | 61 919 982 zł | 20 538 398 zł | 9 364 050 zł | 3,9% / 9,7% | 6309 | 9815 zł |
| 2027 prognoza | 49 331 217 zł | 5 789 950 zł | 8 214 038 zł | 4,7% / 9,3% | 6340 | 7781 zł |
| 2028 prognoza | 46 928 164 zł | 1 652 947 zł | 6 996 026 zł | 3,8% / 7,6% | 6375 | 7361 zł |
| 2029 prognoza | 48 054 440 zł | 1 289 171 zł | 6 040 014 zł | 3,0% / 5,9% | 6395 | 7514 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 15 288 931 zł | 6 833 446 zł | 44,7% | 7 290 099 zł → 7 290 099 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 21 109 341 zł | 7 057 793 zł | 33,4% | 8 464 699 zł → 6 334 699 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 23 903 215 zł | 18 443 705 zł | 77,2% | 9 202 654 zł → 8 492 654 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 7 332 317 zł | 8 692 910 zł | 118,6% | 9 683 292 zł → 10 047 328 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 11 668 056 zł | 13 245 321 zł | 113,5% | 9 814 062 zł → 10 214 062 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 9 opinii składów orzekających RIO, Gilowice, lata 2024–2027.
2027
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 1 300 000 zł
4 cze 2025 · nr 4200.I.126.2025 I · uchwała (PDF)
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
1 gru 2025 · nr 4200.I.195.2025 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
15 sty 2026 · nr 4200.I.28.2026 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
16 sty 2025 · nr 4200.II.16.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
16 sty 2025 · nr 4200.II.15.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 kwi 2026 · nr 4200.I.69.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 cze 2026 · nr 4200.I.120.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr 4200.II.74.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2025 · nr 4200.I.118.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 51 036 477 zł.
- Udział w PIT39,3%20 060 514 zł
- Udział w CIT0,2%87 702 zł
- Subwencja ogólna13,5%6 868 771 zł
- Dotacje12,4%6 324 620 zł
- Dochody własne i pozostałe34,7%17 694 870 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 22 159 053 zł
- Potrzeby wyrównawcze669 974 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 157 882 zł
- Potrzeby oświatowe15 904 129 zł
- Potrzeby uzupełniające4 427 068 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 329 915 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
23 106 770 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
121 190 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4877 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 306 246 555 zł (48 487 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie40,0% · 20 593 394 zł
- Pozostałe działy24,2% · 12 452 713 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko11,4% · 5 897 548 zł
- Administracja publiczna8,4% · 4 312 594 zł
- Transport i drogi6,4% · 3 309 220 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,4% · 2 802 640 zł
- Pomoc społeczna4,2% · 2 172 113 zł
Ile gmina dokłada do szkół
9 155 656 złponad subwencję, czyli 1456 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 20 469 174 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 11 313 518 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 9 155 656 zł
Subwencja pokrywa 55,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 312 594 zł przeznaczonych na administrację 3 736 222 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 560 złna mieszkańca · 3 534 058 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 2 złna mieszkańca · 11 354 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 30 złna mieszkańca · 190 810 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Gilowice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1617 zł1470. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8160 zł798. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8081 zł638. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa59,1%1397. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie25,7%1385. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca133 zł747. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji272020. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca560 zł437. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca2 zł83. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca30 zł1154. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Rozliczenie opłaty za odpady · dane za 2025
Gilowice: opłata za odpady wyższa od kosztu systemu drugi rok z rzędu
Zestawienie tego, ile gmina pobrała od mieszkańców opłaty za gospodarowanie odpadami, z tym, ile wydała na sam system. Obie kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego gminy.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Gilowice: skok wydatków na kultura fizyczna
Zmiana wydatków w dziale „Kultura fizyczna" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)