Gliwice
miasto na prawach powiatu · woj. śląskie · 166 942 mieszk. (▼ 4,4%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,9 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 16,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 2 079 188 552 zł | 357 807 085 zł | 415 099 544 zł | 0,0% / 15,9% | 166 853 | 12 461 zł |
| 2026 prognoza | 2 339 969 270 zł | 737 456 751 zł | 528 147 502 zł | 3,7% / 9,9% | 165 471 | 14 141 zł |
| 2027 prognoza | 2 196 690 245 zł | 714 995 724 zł | 858 720 209 zł | 4,0% / 11,4% | 164 552 | 13 350 zł |
| 2028 prognoza | 2 291 686 124 zł | 655 243 374 zł | 1 084 572 689 zł | 5,3% / 12,6% | 163 828 | 13 988 zł |
| 2029 prognoza | 2 305 861 004 zł | 492 367 608 zł | 1 187 404 192 zł | 6,7% / 13,6% | 162 715 | 14 171 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 515 800 021 zł | 451 426 090 zł | 87,5% | 524 298 138 zł → 488 011 595 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 569 323 239 zł | 436 697 662 zł | 76,7% | 593 816 419 zł → 459 283 600 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 343 423 016 zł | 306 282 702 zł | 89,2% | 557 483 460 zł → 461 133 418 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 481 015 390 zł | 280 973 254 zł | 58,4% | 663 784 394 zł → 413 007 751 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 520 547 629 zł | 357 807 085 zł | 68,7% | 514 986 849 zł → 415 099 544 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 2 z uwagami · 1 negatywne · 0 bez odczytu – 13 opinii składów orzekających RIO, Gliwice, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
28 lis 2025 · nr 4200.IV.135.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
28 lis 2025 · nr 4200.IV.134.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
2 sty 2026 · nr 4200.IV.2.2026 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
2 sty 2026 · nr 4200.IV.3.2026 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 23 071 870 zł
18 gru 2025 · nr 4200.IV.189.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 11 668 651 zł
28 lis 2025 · nr 4200.IV.136.2025 IV · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.III.15.2025 III · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.III.16.2025 III · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 16 678 325 zł
25 lut 2025 · nr 4200.III.58.2025 III · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 kwi 2026 · nr 4200.IV.71.2026 IV · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna z uwagami
25 maj 2026 · nr 4200.IV.92.2026 IV · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
7 kwi 2025 · nr 4200.III.70.2025 III · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · negatywna
2 cze 2025 · nr 4200.III.105.2025 III · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 2 079 188 552 zł.
- Udział w PIT44,2%919 520 780 zł
- Udział w CIT4,3%90 020 658 zł
- Subwencja ogólna3,3%68 564 542 zł
- Dotacje9,7%202 174 961 zł
- Dochody własne i pozostałe38,4%798 907 611 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 601 308 115 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne18 462 zł
- Potrzeby rozwojowe46 539 624 zł
- Potrzeby oświatowe548 488 800 zł
- Potrzeby uzupełniające6 261 229 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
81 395 696 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
1 001 084 683 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
92 513 160 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
8915 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 10 922 183 590 zł (65 425 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie33,6% · 674 549 158 zł
- Pozostałe działy25,0% · 501 709 087 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko12,2% · 245 950 001 zł
- Transport i drogi10,7% · 215 990 682 zł
- Administracja publiczna8,1% · 161 912 146 zł
- Pomoc społeczna5,2% · 105 326 826 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,2% · 104 930 865 zł
Ile gmina dokłada do szkół
186 131 216 złponad subwencję, czyli 1106 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 606 512 452 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 420 381 236 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 186 131 216 zł
Subwencja pokrywa 69,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 161 912 146 zł przeznaczonych na administrację 143 097 562 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 722 złna mieszkańca · 120 541 834 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 125 złna mieszkańca · 20 835 571 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 10 złna mieszkańca · 1 720 158 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Gliwice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2487 zł1901. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 042 zł2229. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 455 zł2288. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa83,4%2357. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie16,5%561. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca193 zł995. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-16667. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca722 zł1053. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca125 zł2399. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca10 zł48. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2025
Gliwice: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2024
Gliwice: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)