Głuszyca
gmina miejsko-wiejska · pow. wałbrzyski · woj. dolnośląskie · 7866 mieszk. (▼ 5,4%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Gmina nie wypracowuje nadwyżki bieżącej (2023–2025), więc długu nie ma z czego spłacać.
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 15,0% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 12,6% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 66 162 313 zł | 20 716 858 zł | 27 070 000 zł | 0,0% / 3,7% | 7960 | 8312 zł |
| 2026 prognoza | 92 188 518 zł | 44 888 917 zł | 28 690 000 zł | 6,0% / 8,8% | 7920 | 11 640 zł |
| 2027 prognoza | 68 165 730 zł | 14 831 200 zł | 26 951 450 zł | 6,0% / 8,8% | 7894 | 8635 zł |
| 2028 prognoza | 71 000 000 zł | 14 190 900 zł | 24 742 350 zł | 6,4% / 6,9% | 7875 | 9016 zł |
| 2029 prognoza | 71 380 000 zł | 13 130 900 zł | 22 793 250 zł | 5,5% / 6,1% | 7811 | 9138 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 18 475 773 zł | 6 491 309 zł | 35,1% | 14 797 350 zł → 14 797 350 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 25 287 565 zł | 5 861 662 zł | 23,2% | 16 215 855 zł → 16 215 855 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 19 961 598 zł | 8 273 010 zł | 41,4% | 17 434 360 zł → 18 534 360 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 48 389 629 zł | 25 555 972 zł | 52,8% | 24 212 000 zł → 25 542 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 46 041 361 zł | 20 716 858 zł | 45,0% | 27 070 000 zł → 27 070 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Głuszyca, lata 2024–2027.
2027
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
14 maj 2026 · nr XIII/39/2026 · rejestr izby
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
26 lis 2025 · nr XIII/76/2025 · rejestr izby
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
26 lis 2025 · nr XIII/75/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
5 sty 2026 · nr XIII/3/2026 · rejestr izby
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2025 · nr XIII/9/2025 · rejestr izby
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2025 · nr XIII/8/2025 · rejestr izby
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
3 kwi 2025 · nr XIII/35/2025 · rejestr izby
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 kwi 2026 · nr XIII/25/2026 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr XIII/40/2026 · rejestr izby
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr XIII/39/2025 · rejestr izby
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
22 maj 2025 · nr III/66/2025 · rejestr izby
Źródło: BIP RIO we Wrocławiu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 66 162 313 zł.
- Udział w PIT33,2%21 959 201 zł
- Udział w CIT0,1%50 658 zł
- Subwencja ogólna6,6%4 347 000 zł
- Dotacje14,6%9 667 088 zł
- Dochody własne i pozostałe45,6%30 138 367 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 20 258 210 zł
- Potrzeby wyrównawcze3 917 557 zł
- Potrzeby ekologiczne397 092 zł
- Potrzeby rozwojowe1 315 748 zł
- Potrzeby oświatowe8 673 478 zł
- Potrzeby uzupełniające5 954 335 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
5 413 074 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
24 432 229 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
103 227 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4299 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 328 380 966 zł (41 747 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy19,9% · 14 399 891 zł
- Oświata i wychowanie19,2% · 13 884 478 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko17,9% · 12 952 753 zł
- Transport i drogi17,7% · 12 820 230 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,8% · 7 104 216 zł
- Administracja publiczna8,2% · 5 899 685 zł
- Pomoc społeczna7,2% · 5 209 377 zł
Ile gmina dokłada do szkół
13 169 526 złponad subwencję, czyli 1656 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 19 407 961 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 6 238 435 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 13 169 526 zł
Subwencja pokrywa 32,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 5 899 685 zł przeznaczonych na administrację 5 075 054 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 595 złna mieszkańca · 4 676 777 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 24 złna mieszkańca · 186 509 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 27 złna mieszkańca · 211 768 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Głuszyca w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3441 zł2221. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9188 zł1412. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8411 zł849. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa66,0%1713. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie28,7%1658. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca354 zł1471. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-19981. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca595 zł600. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca24 zł1780. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca27 zł922. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)