Hażlach
gmina wiejska · pow. cieszyński · woj. śląskie · 10 762 mieszk. (▼ 0,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,3 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 7,6% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 88 841 828 zł | 17 080 079 zł | 1 520 000 zł | 0,0% / 11,0% | 10 868 | 8175 zł |
| 2026 prognoza | 91 903 879 zł | 26 588 791 zł | 1 140 000 zł | 0,6% / 2,1% | 10 884 | 8444 zł |
| 2027 prognoza | 78 429 861 zł | 3 681 840 zł | 760 000 zł | 0,8% / 2,6% | 10 927 | 7178 zł |
| 2028 prognoza | 77 238 035 zł | 2 919 452 zł | 380 000 zł | 0,7% / 4,8% | 10 979 | 7035 zł |
| 2029 prognoza | 79 400 701 zł | 4 053 965 zł | 0 zł | 0,6% / 6,1% | 11 009 | 7212 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 9 411 923 zł | 6 263 817 zł | 66,6% | 5 267 000 zł → 3 525 977 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 071 677 zł | 9 353 761 zł | 77,5% | 3 099 800 zł → 3 099 800 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 17 213 113 zł | 11 635 172 zł | 67,6% | 7 481 600 zł → 2 481 600 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 24 904 398 zł | 19 142 182 zł | 76,9% | 9 578 115 zł → 4 974 701 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 29 681 270 zł | 17 080 079 zł | 57,5% | 2 389 804 zł → 1 520 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Hażlach, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
19 lis 2025 · nr 4200.I.158.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
19 lis 2025 · nr 4200.I.157.2025 I · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
9 sty 2026 · nr 4200.I.7.2026 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
9 sty 2026 · nr 4200.I.8.2026 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.I.41.2025 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.I.40.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2026 · nr 4200.I.65.2026 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
12 cze 2026 · nr 4200.I.125.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
9 kwi 2025 · nr 4200.I.69.2025 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
16 cze 2025 · nr 4200.I.139.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 88 841 828 zł.
- Udział w PIT41,7%37 009 466 zł
- Udział w CIT0,8%709 331 zł
- Subwencja ogólna7,8%6 945 129 zł
- Dotacje8,9%7 864 412 zł
- Dochody własne i pozostałe40,9%36 313 490 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 33 481 531 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne28 291 zł
- Potrzeby rozwojowe1 679 166 zł
- Potrzeby oświatowe23 534 838 zł
- Potrzeby uzupełniające8 239 236 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
8 537 105 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
40 347 422 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
167 761 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5318 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 552 538 870 zł (51 342 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,9% · 36 501 692 zł
- Pozostałe działy16,1% · 13 107 326 zł
- Administracja publiczna10,5% · 8 522 869 zł
- Transport i drogi10,4% · 8 473 717 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,3% · 6 716 851 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,7% · 4 663 440 zł
- Pomoc społeczna4,1% · 3 315 768 zł
Ile gmina dokłada do szkół
16 231 146 złponad subwencję, czyli 1512 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 33 344 641 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 17 113 495 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 16 231 146 zł
Subwencja pokrywa 51,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 522 869 zł przeznaczonych na administrację 7 586 597 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 676 złna mieszkańca · 7 276 144 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 5 złna mieszkańca · 51 481 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 24 złna mieszkańca · 258 973 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Hażlach w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca141 zł331. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7555 zł413. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8255 zł752. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa63,7%1606. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie21,0%975. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca560 zł1840. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji452129. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca676 zł909. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca5 zł328. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca24 zł705. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)