Iława
gmina wiejska · pow. iławski · woj. warmińsko-mazurskie · 13 324 mieszk. (▲ 1,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 16,4% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 8,3% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 109 281 196 zł | 48 589 876 zł | 25 749 000 zł | 0,0% / 18,8% | 13 395 | 8158 zł |
| 2026 prognoza | 112 613 513 zł | 43 282 106 zł | 29 791 241 zł | 7,9% / 14,3% | 13 469 | 8361 zł |
| 2027 prognoza | 76 150 000 zł | 5 100 000 zł | 25 741 241 zł | 8,9% / 5,3% | 13 548 | 5621 zł |
| 2028 prognoza | 77 150 000 zł | 4 448 000 zł | 21 539 241 zł | 8,5% / 6,0% | 13 647 | 5653 zł |
| 2029 prognoza | 80 300 000 zł | 7 200 000 zł | 17 639 241 zł | 7,5% / 9,3% | 13 711 | 5857 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 11 479 603 zł | 10 016 478 zł | 87,3% | 14 970 466 zł → 13 768 480 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 27 977 800 zł | 27 524 921 zł | 98,4% | 19 086 752 zł → 20 377 480 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 37 088 081 zł | 37 706 658 zł | 101,7% | 27 341 236 zł → 27 340 480 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 23 257 657 zł | 20 810 669 zł | 89,5% | 29 153 015 zł → 25 801 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 26 080 863 zł | 48 589 876 zł | 186,3% | 26 378 427 zł → 25 749 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
RIO w Olsztynie nie ma jeszcze zaimportowanej opinii o Iława.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 109 281 196 zł.
- Udział w PIT32,3%35 303 766 zł
- Udział w CIT0,4%459 694 zł
- Subwencja ogólna9,5%10 374 258 zł
- Dotacje16,1%17 603 826 zł
- Dochody własne i pozostałe41,7%45 539 653 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 33 827 341 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 487 754 zł
- Potrzeby ekologiczne2 514 535 zł
- Potrzeby rozwojowe2 297 784 zł
- Potrzeby oświatowe22 340 910 zł
- Potrzeby uzupełniające4 186 358 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
13 104 086 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
38 861 493 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
695 386 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4768 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 538 563 667 zł (40 421 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy32,8% · 39 897 995 zł
- Oświata i wychowanie25,7% · 31 264 640 zł
- Administracja publiczna14,0% · 16 991 865 zł
- Transport i drogi11,2% · 13 633 812 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,7% · 9 310 895 zł
- Pomoc społeczna6,3% · 7 662 642 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko2,4% · 2 891 872 zł
Ile gmina dokłada do szkół
13 608 535 złponad subwencję, czyli 1025 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 28 356 994 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 14 748 459 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 13 608 535 zł
Subwencja pokrywa 52% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 16 991 865 zł przeznaczonych na administrację 16 417 608 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1187 złna mieszkańca · 15 817 978 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 26 złna mieszkańca · 350 732 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 19 złna mieszkańca · 248 897 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Iława w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1933 zł1643. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9130 zł1382. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8202 zł722. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa61,8%1507. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie23,8%1241. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca394 zł1558. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji782237. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1187 zł2187. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca26 zł1877. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca19 zł345. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)