Jaworze
gmina wiejska · pow. bielski · woj. śląskie · 7407 mieszk. (▲ 1,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,0% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,0% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 65 882 431 zł | 11 626 722 zł | 13 151 876 zł | 0,0% / 12,6% | 7509 | 8774 zł |
| 2026 prognoza | 80 968 257 zł | 34 066 597 zł | 20 028 951 zł | 4,5% / 8,8% | 7563 | 10 706 zł |
| 2027 prognoza | 67 998 871 zł | 4 553 253 zł | 17 873 822 zł | 5,2% / 8,8% | 7646 | 8893 zł |
| 2028 prognoza | 67 307 149 zł | 1 467 029 zł | 15 617 018 zł | 5,1% / 7,4% | 7737 | 8699 zł |
| 2029 prognoza | 69 191 749 zł | 827 032 zł | 13 377 614 zł | 4,7% / 6,0% | 7798 | 8873 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 9 787 310 zł | 8 676 920 zł | 88,7% | 12 396 276 zł → 12 395 915 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 6 634 000 zł | 5 723 704 zł | 86,3% | 14 035 276 zł → 13 862 026 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 6 090 000 zł | 1 745 105 zł | 28,7% | 12 938 376 zł → 12 623 376 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 20 388 101 zł | 13 233 981 zł | 64,9% | 13 411 126 zł → 13 145 126 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 461 830 zł | 11 626 722 zł | 49,6% | 13 291 876 zł → 13 151 876 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 7 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 13 opinii składów orzekających RIO, Jaworze, lata 2024–2027.
2027
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 6 902 075 zł
16 mar 2026 · nr 4200.II.53.2026 II · uchwała (PDF)
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
25 lis 2025 · nr 4200.II.108.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
25 lis 2025 · nr 4200.II.107.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
16 sty 2026 · nr 4200.II.28.2026 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
16 sty 2026 · nr 4200.II.27.2026 II · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 78 491 673 zł
16 mar 2026 · nr 4200.II.52.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.II.12.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.II.11.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
14 kwi 2026 · nr 4200.II.68.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
28 maj 2026 · nr 4200.II.96.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 76 625 318 zł
5 sie 2025 · nr 4200.II.87.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
9 kwi 2025 · nr 4200.II.58.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 maj 2025 · nr 4200.II.80.2025 II · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 65 882 431 zł.
- Udział w PIT55,1%36 312 860 zł
- Udział w CIT0,7%482 374 zł
- Subwencja ogólna5,2%3 399 732 zł
- Dotacje10,4%6 852 300 zł
- Dochody własne i pozostałe28,6%18 835 165 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 24 288 858 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne54 461 zł
- Potrzeby rozwojowe1 129 163 zł
- Potrzeby oświatowe18 449 252 zł
- Potrzeby uzupełniające4 655 982 zł
Korekta z tytułu zamożności
3 670 746 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
5 708 930 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
39 014 939 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
469 293 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
7279 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 519 696 791 zł (70 163 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20252 152 526 złkorekta MF
- 20263 670 746 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie36,2% · 24 233 416 zł
- Pozostałe działy17,1% · 11 427 118 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko15,5% · 10 401 348 zł
- Administracja publiczna14,5% · 9 690 399 zł
- Transport i drogi8,9% · 5 962 437 zł
- Pomoc społeczna4,1% · 2 762 017 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)3,7% · 2 489 637 zł
Ile gmina dokłada do szkół
9 885 744 złponad subwencję, czyli 1332 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 22 274 847 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 12 389 103 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 9 885 744 zł
Subwencja pokrywa 55,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 690 399 zł przeznaczonych na administrację 8 147 414 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1039 złna mieszkańca · 7 692 612 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 32 złna mieszkańca · 234 149 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 30 złna mieszkańca · 220 654 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Jaworze w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1776 zł1550. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9041 zł1329. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8895 zł1186. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa78,1%2194. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie17,4%639. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca88 zł548. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji582182. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1039 zł1936. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca32 zł2018. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca30 zł1121. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)