Jeleśnia
gmina wiejska · pow. żywiecki · woj. śląskie · 12 452 mieszk. (▼ 3,4%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,0 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,5% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 99 959 135 zł | 23 660 374 zł | 17 700 000 zł | 0,0% / 14,8% | 12 483 | 8008 zł |
| 2026 prognoza | 101 815 625 zł | 20 522 096 zł | 19 100 000 zł | 4,8% / 9,5% | 12 407 | 8206 zł |
| 2027 prognoza | 102 726 376 zł | 14 054 687 zł | 16 550 000 zł | 4,8% / 9,3% | 12 364 | 8309 zł |
| 2028 prognoza | 97 163 588 zł | 3 805 537 zł | 14 100 000 zł | 3,6% / 8,0% | 12 347 | 7869 zł |
| 2029 prognoza | 99 884 168 zł | 2 945 834 zł | 11 625 000 zł | 3,4% / 6,7% | 12 308 | 8115 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 13 896 444 zł | 10 962 622 zł | 78,9% | 13 060 585 zł → 13 060 585 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 8 276 385 zł | 11 090 330 zł | 134,0% | 15 541 077 zł → 10 497 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 22 341 829 zł | 18 400 189 zł | 82,4% | 15 222 000 zł → 10 747 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 21 633 849 zł | 13 354 959 zł | 61,7% | 18 063 496 zł → 15 550 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 17 303 051 zł | 23 660 374 zł | 136,7% | 17 700 000 zł → 17 700 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 4 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Jeleśnia, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
9 gru 2025 · nr 4200.II.153.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
9 gru 2025 · nr 4200.II.152.2025 II · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
28 sty 2026 · nr 4200.II.41.2026 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
28 sty 2026 · nr 4200.II.40.2026 II · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
23 sty 2025 · nr 4200.II.38.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
23 sty 2025 · nr 4200.II.37.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 kwi 2026 · nr 4200.II.77.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
21 maj 2026 · nr 4200.II.90.2026 II · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 98 911 474 zł
9 paź 2025 · nr 4200.II.90.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr 4200.II.61.2025 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
4 cze 2025 · nr 4200.I.122.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 99 959 135 zł.
- Udział w PIT37,4%37 348 250 zł
- Udział w CIT0,1%136 807 zł
- Subwencja ogólna15,5%15 526 336 zł
- Dotacje14,5%14 517 284 zł
- Dochody własne i pozostałe32,4%32 430 458 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 46 345 785 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 231 802 zł
- Potrzeby ekologiczne416 299 zł
- Potrzeby rozwojowe2 000 565 zł
- Potrzeby oświatowe31 474 958 zł
- Potrzeby uzupełniające10 222 161 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
19 226 579 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
40 160 428 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
2 109 199 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4783 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 539 439 515 zł (43 322 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie38,2% · 38 669 832 zł
- Pozostałe działy17,7% · 17 868 955 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko13,1% · 13 305 710 zł
- Transport i drogi8,9% · 8 968 359 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,8% · 8 931 855 zł
- Administracja publiczna7,2% · 7 283 644 zł
- Pomoc społeczna6,1% · 6 206 567 zł
Ile gmina dokłada do szkół
14 547 875 złponad subwencję, czyli 1163 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 35 789 315 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 21 241 440 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 14 547 875 zł
Subwencja pokrywa 59,4% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 283 644 zł przeznaczonych na administrację 6 648 776 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 500 złna mieszkańca · 6 228 527 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 109 517 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 25 złna mieszkańca · 310 732 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Jeleśnia w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1421 zł1344. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8130 zł776. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8028 zł601. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa57,9%1336. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie23,1%1170. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca364 zł1494. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-171042. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca500 zł248. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł751. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca25 zł766. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)