Krzyżanowice
gmina wiejska · pow. raciborski · woj. śląskie · 10 572 mieszk. (▼ 2,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 96 078 162 zł | 26 660 667 zł | 10 083 478 zł | 0,0% / 10,7% | 10 670 | 9005 zł |
| 2026 prognoza | 90 784 679 zł | 28 459 860 zł | 14 404 854 zł | 3,0% / -0,6% | 10 637 | 8535 zł |
| 2027 prognoza | 86 467 739 zł | 14 787 480 zł | 14 483 249 zł | 2,7% / 4,0% | 10 618 | 8144 zł |
| 2028 prognoza | 82 169 814 zł | 6 292 780 zł | 13 489 588 zł | 2,9% / 2,9% | 10 593 | 7757 zł |
| 2029 prognoza | 79 202 388 zł | 72 237 zł | 11 947 918 zł | 2,8% / 2,7% | 10 575 | 7490 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 17 698 621 zł | 15 934 498 zł | 90,0% | 3 344 959 zł → 2 041 674 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 9 359 236 zł | 11 229 023 zł | 120,0% | 2 282 796 zł → 4 059 373 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 38 129 967 zł | 30 510 116 zł | 80,0% | 10 577 709 zł → 8 437 709 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 28 879 294 zł | 16 398 184 zł | 56,8% | 12 979 296 zł → 8 680 676 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 650 934 zł | 26 660 667 zł | 112,7% | 10 562 770 zł → 10 083 478 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 2 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Krzyżanowice, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
28 lis 2025 · nr 4200.V.153.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
28 lis 2025 · nr 4200.V.152.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.V.36.2026 V · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2026 · nr 4200.V.37.2026 V · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.III.43.2025 III · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.III.44.2025 III · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 670 000 zł
24 wrz 2025 · nr 4200.V.121.2025 V · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
16 kwi 2026 · nr 4200.V.80.2026 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr 4200.V.118.2026 V · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
18 kwi 2025 · nr 4200.III.79.2025 III · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 maj 2025 · nr 4200.III.95.2025 III · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 96 078 162 zł.
- Udział w PIT34,3%32 997 611 zł
- Udział w CIT0,7%654 341 zł
- Subwencja ogólna12%11 495 352 zł
- Dotacje11,1%10 637 511 zł
- Dochody własne i pozostałe41,9%40 293 347 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 35 738 597 zł
- Potrzeby wyrównawcze336 398 zł
- Potrzeby ekologiczne22 202 zł
- Potrzeby rozwojowe1 909 178 zł
- Potrzeby oświatowe26 481 818 zł
- Potrzeby uzupełniające6 989 001 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
12 753 170 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
35 254 891 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
502 594 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4977 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 474 522 331 zł (44 885 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie36,1% · 34 306 204 zł
- Pozostałe działy19,5% · 18 526 689 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko13,6% · 12 904 487 zł
- Transport i drogi11,3% · 10 726 680 zł
- Administracja publiczna10,7% · 10 178 573 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,3% · 5 961 888 zł
- Pomoc społeczna2,7% · 2 530 315 zł
Ile gmina dokłada do szkół
10 429 188 złponad subwencję, czyli 980 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 29 433 726 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 19 004 538 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 10 429 188 zł
Subwencja pokrywa 64,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 10 178 573 zł przeznaczonych na administrację 8 072 757 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 682 złna mieszkańca · 7 213 880 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 63 złna mieszkańca · 665 498 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 18 złna mieszkańca · 193 379 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Krzyżanowice w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca954 zł984. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8999 zł1305. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9088 zł1301. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa54,1%1143. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie27,9%1584. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca317 zł1372. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-11620. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca682 zł931. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca63 zł2314. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca18 zł318. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2025
Krzyżanowice: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2024
Krzyżanowice: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)