Książ Wielki
gmina miejsko-wiejska · pow. miechowski · woj. małopolskie · 4736 mieszk. (▼ 5,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 4,9 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 46 052 193 zł | 12 477 236 zł | 9 800 000 zł | 0,0% / 11,9% | 4764 | 9667 zł |
| 2026 prognoza | 54 767 427 zł | 24 161 593 zł | 13 794 228 zł | 6,4% / 7,1% | 4709 | 11 630 zł |
| 2027 prognoza | 44 369 903 zł | 6 556 749 zł | 12 139 228 zł | 6,9% / 7,4% | 4680 | 9481 zł |
| 2028 prognoza | 42 913 105 zł | 3 980 363 zł | 10 484 228 zł | 6,5% / 6,9% | 4658 | 9213 zł |
| 2029 prognoza | 41 006 872 zł | 956 654 zł | 8 829 228 zł | 6,2% / 6,5% | 4633 | 8851 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 9 575 706 zł | 2 950 037 zł | 30,8% | 7 500 000 zł → 7 500 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 437 846 zł | 6 307 648 zł | 23,0% | 12 700 000 zł → 11 200 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 28 611 408 zł | 12 477 236 zł | 43,6% | 19 726 388 zł → 9 800 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
5 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 5 opinii składów orzekających RIO, Książ Wielki, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
9 gru 2025 · nr S.O.II.421.8.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
9 gru 2025 · nr S.O.II.4290.6.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
9 gru 2025 · nr S.O.II.4260.4.2025 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
23 mar 2026 · nr S.O.II.423.1.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2026 · nr S.O.II.424.9.2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 46 052 193 zł.
- Udział w PIT27,8%12 809 167 zł
- Udział w CIT0,2%111 274 zł
- Subwencja ogólna17%7 851 719 zł
- Dotacje17,4%8 005 877 zł
- Dochody własne i pozostałe37,5%17 274 157 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 18 577 341 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 401 857 zł
- Potrzeby ekologiczne1 345 233 zł
- Potrzeby rozwojowe800 944 zł
- Potrzeby oświatowe10 628 446 zł
- Potrzeby uzupełniające3 400 861 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
9 044 098 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
14 450 254 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
138 667 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4360 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 201 234 267 zł (42 490 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Pozostałe działy31,0% · 14 226 098 zł
- Oświata i wychowanie26,4% · 12 109 730 zł
- Administracja publiczna15,2% · 6 978 894 zł
- Transport i drogi11,2% · 5 130 866 zł
- Pomoc społeczna5,8% · 2 669 187 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,3% · 2 439 480 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,0% · 2 276 110 zł
Ile gmina dokłada do szkół
3 897 679 złponad subwencję, czyli 813 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 11 524 772 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 7 627 093 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 3 897 679 zł
Subwencja pokrywa 66,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 6 978 894 zł przeznaczonych na administrację 5 387 432 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1059 złna mieszkańca · 5 015 924 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 46 złna mieszkańca · 217 645 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 32 złna mieszkańca · 153 863 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Książ Wielki w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2069 zł1713. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9677 zł1660. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9724 zł1619. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa46,8%745. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie27,2%1514. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca471 zł1703. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-141141. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1059 zł1977. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca46 zł2214. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca32 zł1299. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)