Łazy
gmina miejsko-wiejska · pow. zawierciański · woj. śląskie · 15 472 mieszk. (▼ 1,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 15 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 2,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 0,3% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 109 645 690 zł | 21 808 658 zł | 34 778 271 zł | 0,0% / 10,1% | 15 787 | 6945 zł |
| 2026 prognoza | 110 297 534 zł | 21 202 288 zł | 36 165 104 zł | 5,6% / 13,7% | 15 836 | 6965 zł |
| 2027 prognoza | 107 443 745 zł | 9 034 497 zł | 31 774 902 zł | 6,3% / 14,2% | 15 881 | 6766 zł |
| 2028 prognoza | 110 586 967 zł | 7 774 289 zł | 26 701 535 zł | 6,4% / 13,8% | 15 956 | 6931 zł |
| 2029 prognoza | 115 621 328 zł | 9 424 070 zł | 21 305 003 zł | 6,1% / 14,7% | 15 990 | 7231 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 27 316 856 zł | 21 515 634 zł | 78,8% | 38 940 276 zł → 38 940 276 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 18 461 424 zł | 14 674 149 zł | 79,5% | 38 432 821 zł → 36 432 821 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 26 585 340 zł | 18 603 562 zł | 70,0% | 35 947 260 zł → 33 947 260 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 503 703 zł | 20 120 301 zł | 73,2% | 34 931 075 zł → 34 931 075 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 25 336 347 zł | 21 808 658 zł | 86,1% | 34 778 271 zł → 34 778 271 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
12 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 12 opinii składów orzekających RIO, Łazy, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
8 gru 2025 · nr 4200.VII.162.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
8 gru 2025 · nr 4200.VII.168.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.VII.14.2026 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 sty 2026 · nr 4200.VII.15.2026 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna
15 wrz 2026 · nr 4200.VII.113.2026 VII · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
17 sty 2025 · nr 4200.VII.29.2025 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
17 sty 2025 · nr 4200.VII.30.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 4 500 000 zł
18 sie 2025 · nr 4200.VII.124.2025 VII · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
28 kwi 2026 · nr 4200.VII.72.2026 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2026 · nr 4200.VII.91.2026 VII · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2025 · nr 4200.VII.81.2025 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
29 maj 2025 · nr 4200.VII.109.2025 VII · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 91 745 862 zł.
- Udział w PIT26,4%24 223 397 zł
- Udział w CIT0,4%333 969 zł
- Subwencja ogólna22,7%20 836 435 zł
- Dotacje11,6%10 626 595 zł
- Dochody własne i pozostałe38,9%35 725 466 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 28 004 869 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne179 427 zł
- Potrzeby rozwojowe2 331 523 zł
- Potrzeby oświatowe25 493 919 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
1 220 519 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
66 093 629 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
562 182 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6089 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 887 982 144 zł (57 393 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie34,5% · 37 555 263 zł
- Pozostałe działy25,1% · 27 279 856 zł
- Administracja publiczna12,3% · 13 410 284 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,6% · 11 555 671 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,1% · 7 692 308 zł
- Transport i drogi6,2% · 6 719 701 zł
- Pomoc społeczna4,3% · 4 662 421 zł
Ile gmina dokłada do szkół
14 378 304 złponad subwencję, czyli 926 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 33 617 947 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 19 239 643 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 14 378 304 zł
Subwencja pokrywa 57,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 13 410 284 zł przeznaczonych na administrację 7 963 785 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 472 złna mieszkańca · 7 303 297 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 6 złna mieszkańca · 86 353 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 37 złna mieszkańca · 574 135 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Łazy w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2248 zł1804. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7037 zł163. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7087 zł107. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa76,9%2144. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie19,3%818. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca387 zł1543. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji812250. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca472 zł178. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca6 zł399. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca37 zł1561. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)