Lędziny
gmina miejska · pow. bieruńsko-lędziński · woj. śląskie · 16 167 mieszk. (▼ 2,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,2 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 4,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 138 001 890 zł | 28 285 573 zł | 12 513 608 zł | 0,0% / 7,8% | 16 344 | 8444 zł |
| 2026 prognoza | 138 654 099 zł | 33 492 058 zł | 12 150 103 zł | 3,8% / 13,1% | 16 300 | 8506 zł |
| 2027 prognoza | 132 981 666 zł | 17 630 028 zł | 8 750 103 zł | 3,0% / 12,8% | 16 250 | 8183 zł |
| 2028 prognoza | 133 968 992 zł | 15 920 915 zł | 5 350 103 zł | 2,8% / 12,7% | 16 203 | 8268 zł |
| 2029 prognoza | 133 200 632 zł | 12 391 401 zł | 2 000 000 zł | 2,6% / 12,6% | 16 149 | 8248 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 6 913 344 zł | 3 117 194 zł | 45,1% | 16 450 099 zł → 16 450 099 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 10 446 386 zł | 8 741 256 zł | 83,7% | 13 029 607 zł → 13 029 607 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 20 103 759 zł | 16 638 062 zł | 82,8% | 10 499 000 zł → 10 499 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 26 262 023 zł | 11 905 609 zł | 45,3% | 6 899 000 zł → 11 933 608 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 33 757 944 zł | 28 285 573 zł | 83,8% | 12 513 608 zł → 12 513 608 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
5 pozytywne · 5 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Lędziny, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
3 gru 2025 · nr 4200.II.144.2025 II · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
7 sty 2026 · nr 4200.II.1.2026 II · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 138 719 388 zł
31 lip 2026 · nr 4200.II.107.2026 I · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.I.24.2025 I · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
10 sty 2025 · nr 4200.I.23.2025 I · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
14 kwi 2026 · nr 4200.II.69.2026 II · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2026 · nr 4200.I.112.2026 I · uchwała (PDF)
2024
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna z uwagami · 138 415 364 zł
29 gru 2025 · nr 4200.II.170.2025 II · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
30 kwi 2025 · nr 4200.I.89.2025 I · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
26 maj 2025 · nr 4200.I.106.2025 I · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 103 229 224 zł.
- Udział w PIT25,8%26 630 447 zł
- Udział w CIT0,7%726 757 zł
- Subwencja ogólna22,4%23 164 330 zł
- Dotacje11,1%11 490 912 zł
- Dochody własne i pozostałe39,9%41 216 777 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 34 856 413 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe2 257 727 zł
- Potrzeby oświatowe32 598 686 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
1 414 688 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
730 949 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
75 112 999 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 277 572 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6961 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 995 517 040 zł (61 577 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20253 740 503 złkorekta MF
- 20261 414 688 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie39,3% · 52 956 664 zł
- Pozostałe działy15,2% · 20 425 866 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko15,1% · 20 388 126 zł
- Administracja publiczna9,7% · 13 023 822 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)9,3% · 12 570 135 zł
- Transport i drogi7,8% · 10 537 518 zł
- Pomoc społeczna3,6% · 4 850 963 zł
Ile gmina dokłada do szkół
20 736 630 złponad subwencję, czyli 1275 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 42 861 176 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 22 124 546 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 20 736 630 zł
Subwencja pokrywa 51,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 13 023 822 zł przeznaczonych na administrację 12 508 282 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 728 złna mieszkańca · 11 770 046 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 18 złna mieszkańca · 289 581 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 28 złna mieszkańca · 448 654 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Lędziny w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca774 zł864. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8335 zł907. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8536 zł942. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa80,1%2255. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie21,0%974. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca279 zł1262. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-161078. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca728 zł1082. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca18 zł1520. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca28 zł968. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)