Lipie
gmina wiejska · pow. kłobucki · woj. śląskie · 5838 mieszk. (▼ 4%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 15,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 58 143 874 zł | 11 432 540 zł | 8 900 000 zł | 0,0% / 26,1% | 5835 | 9965 zł |
| 2026 prognoza | 59 893 745 zł | 23 823 066 zł | 13 800 000 zł | 4,2% / 5,5% | 5776 | 10 369 zł |
| 2027 prognoza | 62 037 000 zł | 16 382 100 zł | 12 800 000 zł | 4,6% / 7,2% | 5728 | 10 830 zł |
| 2028 prognoza | 54 672 000 zł | 8 166 700 zł | 11 800 000 zł | 3,9% / 8,7% | 5683 | 9620 zł |
| 2029 prognoza | 50 567 000 zł | 3 020 000 zł | 10 800 000 zł | 3,7% / 10,1% | 5632 | 8979 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 10 701 216 zł | 7 352 366 zł | 68,7% | 10 766 908 zł → 4 818 413 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 15 130 067 zł | 6 902 139 zł | 45,6% | 9 145 084 zł → 3 730 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 26 826 402 zł | 13 163 876 zł | 49,1% | 10 720 187 zł → 2 730 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 24 112 000 zł | 17 886 294 zł | 74,2% | 18 050 374 zł → 9 970 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 39 281 844 zł | 11 432 540 zł | 29,1% | 16 429 903 zł → 8 900 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 2 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Lipie, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
12 gru 2025 · nr 4200.VII.192.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
12 gru 2025 · nr 4200.VII.191.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
26 sty 2026 · nr 4200.VII.33.2026 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
26 sty 2026 · nr 4200.VII.34.2026 VII · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
23 sty 2025 · nr 4200.VII.46.2025 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
23 sty 2025 · nr 4200.VII.47.2025 VII · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
14 kwi 2026 · nr 4200.VII.53.2026 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 maj 2026 · nr 4200.VII.79.2026 VII · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr 4200.VII.78.2025 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
20 maj 2025 · nr 4200.VII.96.2025 VII · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 58 143 874 zł.
- Udział w PIT43,8%25 461 143 zł
- Udział w CIT0,5%295 804 zł
- Subwencja ogólna8%4 624 804 zł
- Dotacje11,3%6 578 602 zł
- Dochody własne i pozostałe36,4%21 183 522 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 15 605 239 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne91 909 zł
- Potrzeby rozwojowe1 109 879 zł
- Potrzeby oświatowe10 785 243 zł
- Potrzeby uzupełniające3 618 208 zł
Korekta z tytułu zamożności
427 960 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
7 881 434 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
22 262 232 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
412 459 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5411 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 294 623 511 zł (50 467 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20251 104 464 złkorekta MF
- 2026427 960 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie27,4% · 13 910 032 zł
- Pozostałe działy25,8% · 13 141 950 zł
- Administracja publiczna18,0% · 9 164 022 zł
- Transport i drogi8,8% · 4 459 854 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,1% · 4 125 129 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,6% · 3 334 327 zł
- Pomoc społeczna5,3% · 2 718 545 zł
Ile gmina dokłada do szkół
6 343 584 złponad subwencję, czyli 1075 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 13 819 076 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 7 475 492 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 6 343 584 zł
Subwencja pokrywa 54,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 164 022 zł przeznaczonych na administrację 7 671 481 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1252 złna mieszkańca · 7 306 914 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 14 złna mieszkańca · 83 545 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 48 złna mieszkańca · 281 022 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Lipie w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1524 zł1405. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8711 zł1133. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9960 zł1727. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa68,5%1811. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie22,5%1104. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca670 zł1975. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-32593. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1252 zł2257. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca14 zł1287. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca48 zł2017. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)