Lipusz
gmina wiejska · pow. kościerski · woj. pomorskie · 3736 mieszk. (▼ 0,1%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 17,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 48 191 497 zł | 20 096 271 zł | 670 000 zł | 0,0% / 21,0% | 3686 | 13 074 zł |
| 2026 prognoza | 39 616 147 zł | 13 988 272 zł | 0 zł | 2,5% / 6,3% | 3657 | 10 833 zł |
| 2027 prognoza | 42 813 466 zł | 13 206 757 zł | 0 zł | 0,0% / 9,5% | 3637 | 11 772 zł |
| 2028 prognoza | 41 322 328 zł | 10 841 689 zł | 0 zł | 0,0% / 9,1% | 3626 | 11 396 zł |
| 2029 prognoza | 42 314 064 zł | 10 832 669 zł | 0 zł | 0,0% / 8,2% | 3591 | 11 783 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 9 367 276 zł | 7 714 707 zł | 82,4% | 2 477 200 zł → 2 477 200 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 7 305 128 zł | 4 048 389 zł | 55,4% | 2 368 000 zł → 1 780 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 17 645 320 zł | 7 601 481 zł | 43,1% | 1 270 000 zł → 1 270 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 15 867 930 zł | 17 770 002 zł | 112,0% | 920 000 zł → 920 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 23 916 757 zł | 20 096 271 zł | 84,0% | 670 000 zł → 670 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
7 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Lipusz, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
19 lis 2025 · nr 105/g241/P/III/25 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
19 lis 2025 · nr 104/g241/F/III/25 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
8 sty 2026 · nr 003/g241/D/III/26 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
1 kwi 2026 · nr 044/g241/R/III/26 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
11 maj 2026 · nr 083/g241/A/III/26 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
27 mar 2025 · nr 027/g241/R/III/25 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
2 cze 2025 · nr 085/g241/A/III/25 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Gdańsku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 48 191 497 zł.
- Udział w PIT20,7%9 970 577 zł
- Udział w CIT0%16 597 zł
- Subwencja ogólna20,8%10 007 310 zł
- Dotacje9%4 339 037 zł
- Dochody własne i pozostałe49,5%23 857 976 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 18 097 939 zł
- Potrzeby wyrównawcze6 023 230 zł
- Potrzeby ekologiczne1 008 360 zł
- Potrzeby rozwojowe796 880 zł
- Potrzeby oświatowe10 269 469 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
10 576 397 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
11 330 707 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
91 419 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3420 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 152 419 408 zł (40 797 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie28,6% · 13 357 012 zł
- Pozostałe działy26,7% · 12 470 125 zł
- Transport i drogi12,4% · 5 810 551 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko11,1% · 5 188 957 zł
- Administracja publiczna10,0% · 4 661 869 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,5% · 3 491 762 zł
- Pomoc społeczna3,7% · 1 745 380 zł
Ile gmina dokłada do szkół
3 858 069 złponad subwencję, czyli 1031 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 11 063 352 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 7 205 283 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 3 858 069 zł
Subwencja pokrywa 65,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 661 869 zł przeznaczonych na administrację 4 162 418 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1059 złna mieszkańca · 3 956 435 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 5 złna mieszkańca · 19 354 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 50 złna mieszkańca · 186 628 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Lipusz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca179 zł359. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca12 507 zł2293. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 899 zł2335. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa37,2%247. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie43,0%2345. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca151 zł829. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji131897. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1059 zł1976. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca5 zł368. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca50 zł2058. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)