Lyski
gmina wiejska · pow. rybnicki · woj. śląskie · 9753 mieszk. (▲ 0,4%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 15 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,5% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 2,2% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 74 859 552 zł | 13 198 259 zł | 19 258 381 zł | 0,0% / 9,7% | 9783 | 7652 zł |
| 2026 prognoza | 87 030 165 zł | 20 508 087 zł | 22 365 504 zł | 3,1% / 5,6% | 9782 | 8897 zł |
| 2027 prognoza | 82 838 436 zł | 13 547 721 zł | 22 861 504 zł | 3,2% / 8,0% | 9793 | 8459 zł |
| 2028 prognoza | 76 812 217 zł | 3 147 879 zł | 21 805 255 zł | 3,5% / 7,0% | 9824 | 7819 zł |
| 2029 prognoza | 78 902 225 zł | 3 402 442 zł | 20 516 555 zł | 3,6% / 7,5% | 9822 | 8033 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 16 587 136 zł | 9 165 911 zł | 55,3% | 12 374 737 zł → 9 565 351 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 19 835 533 zł | 18 961 888 zł | 95,6% | 13 119 737 zł → 10 937 351 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 11 000 594 zł | 15 552 215 zł | 141,4% | 14 285 351 zł → 14 582 163 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 27 722 389 zł | 15 778 579 zł | 56,9% | 19 292 163 zł → 17 804 333 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 12 499 222 zł | 13 198 259 zł | 105,6% | 19 772 163 zł → 19 258 381 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 5 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 14 opinii składów orzekających RIO, Lyski, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
28 lis 2025 · nr 4200.IV.139.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna z uwagami
28 lis 2025 · nr 4200.IV.138.2025 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
23 sty 2026 · nr 4200.IV.37.2026 IV · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
23 sty 2026 · nr 4200.IV.38.2026 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 917 000 zł
28 kwi 2026 · nr 4200.IV.73.2026 IV · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 502 341 zł
28 kwi 2026 · nr 4200.IV.74.2026 IV · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.V.34.2025 V · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
21 sty 2025 · nr 4200.V.36.2025 V · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 500 000 zł
28 lip 2025 · nr 4200.V.120.2025 V · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
21 kwi 2026 · nr 4200.IV.62.2026 IV · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna z uwagami
3 cze 2026 · nr 4200.IV.101.2026 IV · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
28 kwi 2025 · nr 4200.V.81.2025 V · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2025 · nr 4200.V.108.2025 V · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · bez odczytu
10 cze 2026 · nr 4200.IV.106.2026 IV · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 74 859 552 zł.
- Udział w PIT48,8%36 496 126 zł
- Udział w CIT1,5%1 086 454 zł
- Subwencja ogólna8,2%6 134 682 zł
- Dotacje9,6%7 153 422 zł
- Dochody własne i pozostałe32%23 988 868 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 32 622 527 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 722 772 zł
- Potrzeby oświatowe24 800 054 zł
- Potrzeby uzupełniające6 099 701 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 514 137 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
40 461 646 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
792 600 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5953 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 541 808 908 zł (55 553 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie36,1% · 27 467 512 zł
- Pozostałe działy21,6% · 16 394 134 zł
- Administracja publiczna15,3% · 11 665 037 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko14,1% · 10 697 562 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,8% · 3 674 432 zł
- Transport i drogi4,2% · 3 221 140 zł
- Pomoc społeczna3,8% · 2 920 025 zł
Ile gmina dokłada do szkół
11 033 849 złponad subwencję, czyli 1130 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 29 147 365 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 18 113 516 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 11 033 849 zł
Subwencja pokrywa 62,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 11 665 037 zł przeznaczonych na administrację 9 373 546 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 868 złna mieszkańca · 8 462 321 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 62 złna mieszkańca · 608 237 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 31 złna mieszkańca · 302 988 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Lyski w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1974 zł1663. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7797 zł566. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7676 zł401. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa73,7%2021. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie17,4%639. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca179 zł955. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji352080. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca868 zł1521. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca62 zł2313. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca31 zł1207. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)