Nielisz
gmina wiejska · pow. zamojski · woj. lubelskie · 4970 mieszk. (▼ 5,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 16 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 12,1% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 5,7% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 43 771 145 zł | 15 352 235 zł | 14 925 000 zł | 0,0% / 9,6% | 4898 | 8937 zł |
| 2026 prognoza | 41 162 780 zł | 11 842 101 zł | 15 645 000 zł | 7,1% / 8,4% | 4838 | 8508 zł |
| 2027 prognoza | 39 226 580 zł | 7 163 375 zł | 14 265 000 zł | 6,3% / 9,4% | 4784 | 8200 zł |
| 2028 prognoza | 34 643 626 zł | 1 927 891 zł | 12 875 000 zł | 6,0% / 10,3% | 4747 | 7298 zł |
| 2029 prognoza | 34 651 903 zł | 800 000 zł | 11 495 000 zł | 5,5% / 8,9% | 4691 | 7387 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 6 042 807 zł | 5 914 180 zł | 97,9% | 12 988 635 zł → 12 280 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 3 742 732 zł | 4 482 341 zł | 119,8% | 11 800 000 zł → 11 030 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 20 642 522 zł | 11 341 592 zł | 54,9% | 12 065 000 zł → 12 065 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 24 951 769 zł | 15 240 808 zł | 61,1% | 15 623 000 zł → 13 785 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 883 165 zł | 15 352 235 zł | 110,6% | 16 785 000 zł → 14 925 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
6 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 1 bez odczytu – 7 opinii składów orzekających RIO, Nielisz, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
1 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
1 gru 2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
1 gru 2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
8 sty 2026 · nr RIO.I.42.8.124.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
8 kwi 2026 · nr RIO.I.42.4.124.2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
11 maj 2026 · nr RIO.I.42.5.124.2026 · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · bez odczytu
data nieznana · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Lublinie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 43 770 274 zł.
- Udział w PIT20,4%8 942 302 zł
- Udział w CIT0%572 zł
- Subwencja ogólna26,5%11 591 994 zł
- Dotacje17,2%7 536 666 zł
- Dochody własne i pozostałe35,9%15 698 740 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 19 325 073 zł
- Potrzeby wyrównawcze7 112 910 zł
- Potrzeby ekologiczne76 501 zł
- Potrzeby rozwojowe914 157 zł
- Potrzeby oświatowe8 589 408 zł
- Potrzeby uzupełniające2 632 097 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 255 353 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
10 948 585 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
40 648 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3258 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 148 531 171 zł (29 886 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie25,3% · 11 922 469 zł
- Transport i drogi23,3% · 10 976 624 zł
- Pozostałe działy21,0% · 9 869 419 zł
- Administracja publiczna11,8% · 5 543 706 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,4% · 4 917 450 zł
- Pomoc społeczna4,9% · 2 290 078 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko3,3% · 1 563 338 zł
Ile gmina dokłada do szkół
5 123 024 złponad subwencję, czyli 1017 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 11 166 526 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 6 043 502 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 5 123 024 zł
Subwencja pokrywa 54,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 5 543 706 zł przeznaczonych na administrację 4 319 334 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 785 złna mieszkańca · 3 899 634 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 39 złna mieszkańca · 195 886 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 45 złna mieszkańca · 223 814 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Nielisz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca3003 zł2090. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca9473 zł1561. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca8807 zł1130. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa33,3%114. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie32,6%1945. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca327 zł1404. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-181010. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca785 zł1282. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca39 zł2148. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca45 zł1918. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Nielisz: spadek wydatków na gospodarka komunalna i ochrona środowiska
Zmiana wydatków w dziale „Gospodarka komunalna i ochrona środowiska" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2024
Nielisz: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)