Nowiny
gmina wiejska · pow. kielecki · woj. świętokrzyskie · 8207 mieszk. (▲ 4,8%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 2,0 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,2% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 9,4% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 94 351 146 zł | 9 235 834 zł | 18 724 432 zł | 0,0% / 14,8% | 8159 | 11 564 zł |
| 2026 prognoza | 98 614 807 zł | 18 812 068 zł | 15 676 432 zł | 4,8% / 9,1% | 8209 | 12 013 zł |
| 2027 prognoza | 95 346 096 zł | 8 077 619 zł | 12 628 432 zł | 4,5% / 12,7% | 8271 | 11 528 zł |
| 2028 prognoza | 105 268 000 zł | 15 250 000 zł | 9 580 432 zł | 4,3% / 10,6% | 8335 | 12 630 zł |
| 2029 prognoza | 101 500 160 zł | 9 200 000 zł | 6 532 432 zł | 4,0% / 10,6% | 8385 | 12 105 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 8 297 011 zł | 6 978 870 zł | 84,1% | 23 056 383 zł → 23 056 383 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 11 170 416 zł | 12 628 036 zł | 113,0% | 21 056 383 zł → 21 056 383 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 13 567 772 zł | 17 480 689 zł | 128,8% | 27 857 656 zł → 25 656 383 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 9 176 990 zł | 5 950 861 zł | 64,8% | 22 190 408 zł → 22 190 408 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 7 237 781 zł | 9 235 834 zł | 127,6% | 18 724 432 zł → 18 724 432 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
11 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Nowiny, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
5 gru 2025 · nr SO VI.410.134.2025 VI · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
5 gru 2025 · nr SO VI.410.136.2025 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
9 sty 2026 · nr SO VI.410.10.2026 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
5 gru 2025 · nr SO VI.410.135.2025 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
9 sty 2026 · nr SO VI.410.11.2026 VI · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
23 sty 2025 · nr 12/2025 VIII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
23 sty 2025 · nr 13/2025 VIII · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2026 · nr SO VI.410.48.2026 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
7 maj 2026 · nr SO VI.410.64.2026 VI · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
14 kwi 2025 · nr 30/2025 VIII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
9 maj 2025 · nr 39/2025 VIII · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Kielcach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 94 351 146 zł.
- Udział w PIT29,1%27 441 049 zł
- Udział w CIT4,2%4 006 623 zł
- Subwencja ogólna8,7%8 219 206 zł
- Dotacje8,7%8 164 597 zł
- Dochody własne i pozostałe49,3%46 519 672 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 35 861 229 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne117 092 zł
- Potrzeby rozwojowe1 457 474 zł
- Potrzeby oświatowe27 272 765 zł
- Potrzeby uzupełniające7 013 898 zł
Korekta z tytułu zamożności
14 235 977 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Subwencja należna
201 160 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
31 488 880 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
13 278 009 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
9720 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 435 204 415 zł (53 028 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20242 800 650 złjanosikowe
- przerwa w szeregu – zmiana ustawy o dochodach JST20258 926 307 złkorekta MF
- 202614 235 977 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,8% · 39 555 692 zł
- Pozostałe działy20,6% · 18 182 832 zł
- Administracja publiczna9,8% · 8 648 643 zł
- Transport i drogi7,4% · 6 500 000 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,8% · 5 968 012 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,9% · 5 238 718 zł
- Pomoc społeczna4,8% · 4 282 551 zł
Ile gmina dokłada do szkół
15 963 166 złponad subwencję, czyli 1963 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 36 349 158 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 20 385 992 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 15 963 166 zł
Subwencja pokrywa 56,1% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 648 643 zł przeznaczonych na administrację 6 842 448 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 788 złna mieszkańca · 6 467 825 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 9 złna mieszkańca · 71 907 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 37 złna mieszkańca · 302 715 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Nowiny w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2282 zł1817. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 768 zł2005. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 496 zł2154. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa81,4%2300. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie10,5%149. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca127 zł733. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji962281. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca788 zł1293. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca9 zł737. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca37 zł1553. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)