Nowy Sącz
miasto na prawach powiatu · woj. małopolskie · 79 416 mieszk. (▼ 2,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 9,4 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 3,4% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 1,2% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 1 022 571 880 zł | 152 686 151 zł | 174 060 025 zł | 0,0% / 2,9% | 79 361 | 12 885 zł |
| 2026 prognoza | 1 022 647 997 zł | 173 746 527 zł | 239 820 393 zł | 4,9% / -1,8% | 78 937 | 12 955 zł |
| 2027 prognoza | 972 579 692 zł | 70 219 127 zł | 263 367 761 zł | 3,7% / 3,2% | 78 637 | 12 368 zł |
| 2028 prognoza | 994 805 013 zł | 52 248 540 zł | 247 645 129 zł | 3,7% / 7,7% | 78 368 | 12 694 zł |
| 2029 prognoza | 1 014 575 053 zł | 75 411 746 zł | 236 242 497 zł | 2,9% / 11,1% | 77 990 | 13 009 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 118 458 350 zł | 82 646 235 zł | 69,8% | 100 283 788 zł → 77 522 956 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 54 305 586 zł | 129 102 673 zł | 237,7% | 126 082 263 zł → 70 859 451 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 110 233 587 zł | 158 177 397 zł | 143,5% | 90 075 289 zł → 87 075 289 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 104 670 439 zł | 78 191 764 zł | 74,7% | 119 677 657 zł → 143 497 657 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 103 536 334 zł | 152 686 151 zł | 147,5% | 176 060 025 zł → 174 060 025 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 4 opinii składów orzekających RIO, Nowy Sącz, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
11 gru 2025 · nr S.O.XII.421.5.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
11 gru 2025 · nr S.O.XII.4290.4.2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
7 kwi 2026 · nr S.O.XII.423.3.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2026 · nr S.O.XII.424.12.2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 1 022 571 880 zł.
- Udział w PIT33,7%344 803 279 zł
- Udział w CIT1,9%18 919 667 zł
- Subwencja ogólna18,3%186 669 773 zł
- Dotacje14,4%147 230 326 zł
- Dochody własne i pozostałe31,8%324 948 835 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 391 157 693 zł
- Potrzeby wyrównawcze57 591 zł
- Potrzeby ekologiczne35 293 zł
- Potrzeby rozwojowe17 728 753 zł
- Potrzeby oświatowe367 817 486 zł
- Potrzeby uzupełniające5 518 570 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
194 685 659 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
372 653 885 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
29 239 901 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6441 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 4 074 819 255 zł (51 310 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie43,6% · 455 721 459 zł
- Pozostałe działy22,1% · 230 547 092 zł
- Transport i drogi9,0% · 94 167 177 zł
- Pomoc społeczna7,3% · 76 596 243 zł
- Administracja publiczna6,3% · 65 856 640 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko6,1% · 64 124 794 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,6% · 58 459 601 zł
Ile gmina dokłada do szkół
106 544 315 złponad subwencję, czyli 1335 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 401 423 814 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 294 879 499 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 106 544 315 zł
Subwencja pokrywa 73,5% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 65 856 640 zł przeznaczonych na administrację 58 636 916 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 617 złna mieszkańca · 49 001 661 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 110 złna mieszkańca · 8 696 433 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 12 złna mieszkańca · 938 822 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Nowy Sącz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2192 zł1773. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca13 165 zł2353. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca12 876 zł2333. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa64,4%1632. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie7,9%58. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca252 zł1198. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-23045. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca617 zł694. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca110 zł2390. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca12 zł77. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Zmiana rok do roku · dane za 2025
Nowy Sącz: skok wydatków na gospodarka mieszkaniowa
Zmiana wydatków w dziale „Gospodarka mieszkaniowa" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Wydatki na promocję gminy · dane za 2025
Nowy Sącz: na własną promocję więcej na mieszkańca niż w gminach podobnych
Ile gmina wydała na własną promocję w przeliczeniu na mieszkańca, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Kwoty pochodzą ze sprawozdania budżetowego.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)