Nowy Staw
gmina miejsko-wiejska · pow. malborski · woj. pomorskie · 6918 mieszk. (▼ 5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 13 lat
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 16,0% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 6,0% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 94 505 113 zł | 51 863 716 zł | 43 491 883 zł | 0,0% / 14,2% | 6777 | 13 945 zł |
| 2026 prognoza | 72 585 744 zł | 21 378 227 zł | 39 257 243 zł | 14,4% / 6,1% | 6686 | 10 856 zł |
| 2027 prognoza | 55 596 418 zł | 5 530 000 zł | 37 066 186 zł | 7,4% / 15,4% | 6603 | 8420 zł |
| 2028 prognoza | 57 686 418 zł | 5 980 000 zł | 33 815 127 zł | 8,4% / 20,8% | 6532 | 8831 zł |
| 2029 prognoza | 63 957 080 zł | 11 600 000 zł | 30 454 069 zł | 7,5% / 29,4% | 6454 | 9910 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 14 953 818 zł | 8 540 432 zł | 57,1% | 25 760 000 zł → 25 760 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 372 631 zł | 5 605 708 zł | 45,3% | 25 760 000 zł → 25 760 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 46 172 936 zł | 21 831 599 zł | 47,3% | 24 445 000 zł → 27 776 199 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 58 225 565 zł | 31 578 850 zł | 54,2% | 28 768 546 zł → 35 641 559 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 32 104 378 zł | 51 863 716 zł | 161,5% | 38 567 840 zł → 43 491 883 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Nowy Staw, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
25 lis 2025 · nr 106/g322/P/I/25 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna z uwagami
25 lis 2025 · nr 105/g322/F/I/25 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 sty 2026 · nr 021/g322/D/I/26 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
7 sty 2025 · nr 004/g322/D/VII/25 · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 2 517 782 zł
23 gru 2025 · nr 137/g322/K/I/25 · uchwała (PDF)
- Możliwość wykupu papierów wartościowych · pozytywna · 7 000 000 zł
3 gru 2025 · nr 129/g322/O/I/25 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
30 mar 2026 · nr 032/g322/R/I/26 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
5 cze 2026 · nr 078/g322/A/I/26 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
28 mar 2025 · nr 026/g322/R/VII/25 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
4 cze 2025 · nr 053/g322/A/I/25 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Gdańsku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 94 505 113 zł.
- Udział w PIT18,4%17 385 293 zł
- Udział w CIT0,4%414 397 zł
- Subwencja ogólna3,8%3 580 823 zł
- Dotacje14,5%13 714 088 zł
- Dochody własne i pozostałe62,9%59 410 512 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 15 867 886 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne136 604 zł
- Potrzeby rozwojowe1 445 916 zł
- Potrzeby oświatowe10 689 862 zł
- Potrzeby uzupełniające3 595 504 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
3 859 676 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
19 297 949 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
637 367 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5409 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 254 206 605 zł (36 746 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie37,2% · 37 629 948 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko19,5% · 19 746 435 zł
- Pozostałe działy15,2% · 15 378 700 zł
- Administracja publiczna8,9% · 8 978 650 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,9% · 8 000 537 zł
- Transport i drogi7,6% · 7 696 927 zł
- Pomoc społeczna3,7% · 3 754 996 zł
Ile gmina dokłada do szkół
9 176 293 złponad subwencję, czyli 1321 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 17 390 466 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 8 214 173 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 9 176 293 zł
Subwencja pokrywa 47,2% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 978 650 zł przeznaczonych na administrację 8 385 503 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1146 złna mieszkańca · 7 928 869 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 31 złna mieszkańca · 214 341 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 35 złna mieszkańca · 242 294 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Nowy Staw w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca6287 zł2446. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca14 627 zł2426. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca13 661 zł2381. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa41,6%468. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie51,3%2460. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca1723 zł2419. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji312055. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1146 zł2135. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca31 zł2001. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca35 zł1455. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Stawka podatku wobec sąsiadów · dane za 2026
Nowy Staw: stawka podatku od firm niższa niż mediana sąsiadów
O ile procent stawka podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą różni się od mediany stawek gmin graniczących, w którąkolwiek stronę. Sąsiad dzieli z gminą rynek i okolicę, więc różnica przez granicę nie wynika z położenia.
99. percentyl z 167 · wyżej = większa różnica stawki wobec gmin graniczących, w którąkolwiek stronęZmiana rok do roku · dane za 2025
Nowy Staw: skok wydatków na oświata i wychowanie
Zmiana wydatków w dziale „Oświata i wychowanie" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)