Nowy Wiśnicz
gmina miejsko-wiejska · pow. bocheński · woj. małopolskie · 14 522 mieszk. (▲ 1,5%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 6,9 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 9,0% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 4,0% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 112 881 262 zł | 30 214 362 zł | 39 813 716 zł | 0,0% / 13,3% | 14 306 | 7890 zł |
| 2026 prognoza | 142 912 109 zł | 56 651 220 zł | 46 401 284 zł | 5,1% / 12,3% | 14 266 | 10 018 zł |
| 2027 prognoza | 110 307 930 zł | 13 474 757 zł | 43 114 744 zł | 5,6% / 15,1% | 14 272 | 7729 zł |
| 2028 prognoza | 108 204 224 zł | 8 945 158 zł | 39 690 976 zł | 5,5% / 14,6% | 14 291 | 7571 zł |
| 2029 prognoza | 111 233 942 zł | 9 626 799 zł | 36 270 379 zł | 5,3% / 14,7% | 14 289 | 7785 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 15 267 872 zł | 13 424 247 zł | 87,9% | 24 459 044 zł → 24 459 044 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 19 395 313 zł | 18 094 852 zł | 93,3% | 27 725 585 zł → 27 725 585 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 24 648 649 zł | 17 129 578 zł | 69,5% | 29 387 778 zł → 29 387 778 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 35 029 080 zł | 26 097 821 zł | 74,5% | 31 496 512 zł → 34 112 717 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 29 896 745 zł | 30 214 362 zł | 101,1% | 37 551 152 zł → 39 813 716 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
4 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 4 opinii składów orzekających RIO, Nowy Wiśnicz, lata 2025–2026.
2026
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
20 sty 2026 · nr S.O.VIII.4261.5.2026 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
23 sty 2025 · nr S.O.VIII.4262.5.2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
23 sty 2025 · nr S.O.VIII.4261.8.2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
12 maj 2026 · nr S.O.VIII.424.3.2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 112 881 262 zł.
- Udział w PIT35,1%39 573 070 zł
- Udział w CIT0,1%119 843 zł
- Subwencja ogólna21,8%24 630 100 zł
- Dotacje8,6%9 653 071 zł
- Dochody własne i pozostałe34,5%38 905 179 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 52 162 367 zł
- Potrzeby wyrównawcze9 631 137 zł
- Potrzeby ekologiczne797 878 zł
- Potrzeby rozwojowe2 531 249 zł
- Potrzeby oświatowe38 517 123 zł
- Potrzeby uzupełniające684 980 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
26 869 247 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
44 251 658 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
389 145 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4130 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 615 485 167 zł (42 383 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,8% · 53 784 209 zł
- Pozostałe działy18,6% · 22 305 568 zł
- Transport i drogi11,8% · 14 126 134 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko8,7% · 10 453 012 zł
- Administracja publiczna8,1% · 9 740 980 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)4,4% · 5 263 581 zł
- Pomoc społeczna3,7% · 4 451 952 zł
Ile gmina dokłada do szkół
25 241 068 złponad subwencję, czyli 1742 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 52 504 808 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 27 263 740 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 25 241 068 zł
Subwencja pokrywa 51,9% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 9 740 980 zł przeznaczonych na administrację 7 286 663 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 474 złna mieszkańca · 6 887 011 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 12 złna mieszkańca · 172 037 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 16 złna mieszkańca · 227 616 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Nowy Wiśnicz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca2742 zł2013. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8272 zł859. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7773 zł456. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa58,9%1388. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie24,8%1321. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca446 zł1668. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji181945. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca474 zł181. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca12 zł1070. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca16 zł194. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)