Olkusz
gmina miejsko-wiejska · pow. olkuski · woj. małopolskie · 44 782 mieszk. (▼ 4,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,5 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
W tej migawce gmina jest objęta procedurą naprawczą na podstawie art. 240a ust. 8 ustawy o finansach publicznych.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 325 576 520 zł | 40 803 224 zł | 10 000 000 zł | 0,0% / 12,3% | 44 927 | 7247 zł |
| 2026 prognoza | 337 391 118 zł | 60 408 666 zł | 0 zł | 1,2% / 5,7% | 44 545 | 7574 zł |
| 2027 prognoza | 339 500 000 zł | 46 500 000 zł | 0 zł | 0,0% / 3,1% | 44 273 | 7668 zł |
| 2028 prognoza | 325 300 000 zł | 24 300 000 zł | 0 zł | 0,0% / 3,5% | 44 048 | 7385 zł |
| 2029 prognoza | 331 600 000 zł | 25 600 000 zł | 0 zł | 0,0% / 3,8% | 43 717 | 7585 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 27 404 694 zł | 21 811 029 zł | 79,6% | 28 000 000 zł → 28 000 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 31 486 418 zł | 30 033 939 zł | 95,4% | 24 000 000 zł → 24 000 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 47 479 416 zł | 31 414 040 zł | 66,2% | 26 000 000 zł → 20 000 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 63 828 948 zł | 48 250 325 zł | 75,6% | 30 000 000 zł → 15 000 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 44 466 647 zł | 40 803 224 zł | 91,8% | 23 000 000 zł → 10 000 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
5 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 6 opinii składów orzekających RIO, Olkusz, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.421.7.2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.4290.10.2025 · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
4 gru 2025 · nr S.O.XIV.4260.5.2025 · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
10 sty 2025 · nr S.O.XIV.4262.3.2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
10 sty 2025 · nr S.O.XIV.4261.3.2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
15 kwi 2026 · nr S.O.XIV.423.12.2026 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Krakowie. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 298 701 309 zł.
- Udział w PIT25,3%75 662 258 zł
- Udział w CIT1,8%5 470 728 zł
- Subwencja ogólna23,3%69 476 868 zł
- Dotacje10,8%32 165 719 zł
- Dochody własne i pozostałe38,8%115 925 736 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 86 716 469 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne679 999 zł
- Potrzeby rozwojowe6 402 632 zł
- Potrzeby oświatowe79 633 838 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
0 zł
0 zł – gmina nie ma subwencji należnej w 2026 r.
PIT należny
194 314 247 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
5 142 697 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5757 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 2 586 580 393 zł (57 759 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie45,3% · 136 665 503 zł
- Pozostałe działy14,1% · 42 535 084 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko10,9% · 32 906 941 zł
- Transport i drogi10,1% · 30 516 995 zł
- Administracja publiczna8,3% · 24 898 073 zł
- Pomoc społeczna5,7% · 17 334 230 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)5,6% · 16 896 859 zł
Ile gmina dokłada do szkół
65 627 013 złponad subwencję, czyli 1452 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 124 579 145 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 58 952 132 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 65 627 013 zł
Subwencja pokrywa 47,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 24 898 073 zł przeznaczonych na administrację 19 969 462 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 430 złna mieszkańca · 19 277 735 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 2 złna mieszkańca · 110 660 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 13 złna mieszkańca · 581 068 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Olkusz w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca223 zł391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca6738 zł60. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7270 zł165. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa84,4%2391. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie13,5%340. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca53 zł316. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-14680. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca430 zł95. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca2 zł126. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca13 zł107. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)