Poczesna
gmina wiejska · pow. częstochowski · woj. śląskie · 12 287 mieszk. (▼ 2,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 3,7% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 112 094 942 zł | 13 382 774 zł | 4 061 480 zł | 0,0% / 14,9% | 12 500 | 8968 zł |
| 2026 prognoza | 131 499 426 zł | 31 955 338 zł | 10 663 450 zł | 2,8% / 0,3% | 12 480 | 10 537 zł |
| 2027 prognoza | 86 950 278 zł | 11 120 637 zł | 19 593 450 zł | 1,3% / 3,1% | 12 505 | 6953 zł |
| 2028 prognoza | 89 245 457 zł | 1 314 579 zł | 18 873 450 zł | 2,0% / 3,6% | 12 534 | 7120 zł |
| 2029 prognoza | 91 744 329 zł | 956 810 zł | 17 781 986 zł | 2,3% / 3,4% | 12 559 | 7305 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 4 099 348 zł | 3 278 035 zł | 80,0% | 15 343 780 zł → 14 743 650 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 12 922 241 zł | 7 693 709 zł | 59,5% | 15 745 546 zł → 12 614 434 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 21 314 798 zł | 23 806 349 zł | 111,7% | 15 521 480 zł → 9 901 480 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 20 185 216 zł | 9 011 647 zł | 44,6% | 9 891 478 zł → 7 281 480 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 17 699 523 zł | 13 382 774 zł | 75,6% | 7 011 480 zł → 4 061 480 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 1 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Poczesna, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
2 gru 2025 · nr 4200.VII.148.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
2 gru 2025 · nr 4200.VII.147.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
28 sty 2026 · nr 4200.VII.37.2026 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
28 sty 2026 · nr 4200.VII.38.2026 VII · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
17 lut 2025 · nr 4200.VI.47.2025 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
17 lut 2025 · nr 4200.VI.48.2025 VI · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna z uwagami
23 kwi 2026 · nr 4200.VII.66.2026 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2026 · nr 4200.VII.98.2026 VII · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr 4200.VI.52.2025 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2025 · nr 4200.VI.92.2025 VI · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2024 do budżetu wpłynęło 86 153 629 zł.
- Udział w PIT22,5%19 379 421 zł
- Udział w CIT2%1 692 437 zł
- Subwencja ogólna20,6%17 758 468 zł
- Dotacje12,8%11 006 192 zł
- Dochody własne i pozostałe42,2%36 317 111 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 26 001 455 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne6851 zł
- Potrzeby rozwojowe1 831 921 zł
- Potrzeby oświatowe24 162 683 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
947 317 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
49 214 044 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
2 172 603 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
6584 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 660 911 565 zł (53 789 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 2025840 563 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie33,8% · 34 239 081 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko19,5% · 19 813 383 zł
- Pozostałe działy12,3% · 12 514 470 zł
- Administracja publiczna11,4% · 11 539 888 zł
- Transport i drogi11,0% · 11 131 568 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,5% · 8 592 249 zł
- Pomoc społeczna3,5% · 3 575 206 zł
Ile gmina dokłada do szkół
14 424 605 złponad subwencję, czyli 1169 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 31 356 690 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 16 932 085 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 14 424 605 zł
Subwencja pokrywa 54% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 11 539 888 zł przeznaczonych na administrację 8 644 957 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 639 złna mieszkańca · 7 854 003 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 31 złna mieszkańca · 379 787 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 33 złna mieszkańca · 411 168 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Poczesna w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca331 zł485. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8253 zł846. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9123 zł1327. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa82,5%2331. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie13,2%320. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca172 zł931. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji121879. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca639 zł782. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca31 zł1997. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca33 zł1370. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Inwestycje w cyklu wyborczym · dane za 2025
Poczesna: inwestycje kadencji skupione w roku przed wyborami
Jaka część wydatków majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
98. percentyl z 232 · wyżej = większa część inwestycji kadencji przypadła na rok przed wyboramiZmiana rok do roku · dane za 2025
Poczesna: skok wydatków na rolnictwo i łowiectwo
Zmiana wydatków w dziale „Rolnictwo i łowiectwo" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Dochody majątkowe w cyklu · dane za 2025
Poczesna: dochody ze sprzedaży i dotacji skupione przed wyborami
Jaka część dochodów majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)