Praszka
gmina miejsko-wiejska · pow. oleski · woj. opolskie · 12 608 mieszk. (▼ 4,2%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Gmina nie wypracowuje nadwyżki bieżącej (2023–2025), więc długu nie ma z czego spłacać.
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,8% dochodów bieżących gminy – ponad limit: 4,0% p.p. (obciążenie > limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 86 930 945 zł | 7 440 364 zł | 15 950 000 zł | 0,0% / 0,2% | 12 709 | 6840 zł |
| 2026 prognoza | 103 549 149 zł | 22 051 813 zł | 20 150 000 zł | 3,8% / -0,4% | 12 630 | 8199 zł |
| 2027 prognoza | 92 714 732 zł | 4 633 363 zł | 18 450 000 zł | 3,1% / 4,9% | 12 564 | 7379 zł |
| 2028 prognoza | 92 131 357 zł | 1 846 627 zł | 16 900 000 zł | 2,8% / 4,9% | 12 487 | 7378 zł |
| 2029 prognoza | 94 711 034 zł | 1 910 567 zł | 15 400 000 zł | 2,5% / 4,7% | 12 385 | 7647 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 5 199 532 zł | 2 602 500 zł | 50,1% | 8 904 346 zł → 8 904 278 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 11 837 182 zł | 7 002 043 zł | 59,2% | 10 204 246 zł → 7 404 195 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 7 541 597 zł | 7 026 778 zł | 93,2% | 11 654 146 zł → 6 054 112 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 8 638 053 zł | 8 310 505 zł | 96,2% | 16 004 046 zł → 10 004 029 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 13 357 985 zł | 7 440 364 zł | 55,7% | 14 450 000 zł → 15 950 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 2 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Praszka, lata 2025–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
11 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
7 sty 2026 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
11 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
13 sty 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
13 sty 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Możliwość spłaty kredytu lub pożyczki · pozytywna · 6 900 000 zł
16 lip 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
20 kwi 2026 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
15 cze 2026 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
Rok nieustalony
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · bez odczytu
11 gru 2025 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · bez odczytu
7 sty 2026 · nr Składu Orzekającego · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Opolu. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 87 231 407 zł.
- Udział w PIT49,6%43 263 164 zł
- Udział w CIT2,7%2 388 171 zł
- Subwencja ogólna5,3%4 613 323 zł
- Dotacje13,6%11 838 577 zł
- Dochody własne i pozostałe28,8%25 128 171 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 35 977 724 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne0 zł
- Potrzeby rozwojowe1 724 165 zł
- Potrzeby oświatowe28 018 319 zł
- Potrzeby uzupełniające6 235 240 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 148 938 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
46 934 654 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
1 822 476 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5465 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 621 362 400 zł (49 283 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie47,3% · 43 088 669 zł
- Pozostałe działy12,9% · 11 762 591 zł
- Administracja publiczna9,5% · 8 671 467 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko9,1% · 8 283 235 zł
- Pomoc społeczna8,0% · 7 329 614 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)7,7% · 6 977 815 zł
- Transport i drogi5,5% · 5 045 464 zł
Ile gmina dokłada do szkół
22 167 311 złponad subwencję, czyli 1742 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 42 905 459 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 20 738 148 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 22 167 311 zł
Subwencja pokrywa 48,3% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 8 671 467 zł przeznaczonych na administrację 7 333 125 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 549 złna mieszkańca · 6 917 136 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 15 złna mieszkańca · 182 828 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 18 złna mieszkańca · 233 161 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Praszka w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1265 zł1239. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7230 zł251. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca6919 zł66. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa78,6%2210. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie8,2%66. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca117 zł708. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-55294. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca549 zł404. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca15 zł1304. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca18 zł333. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)