Prostki
gmina wiejska · pow. ełcki · woj. warmińsko-mazurskie · 6576 mieszk. (▼ 3,9%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,6% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 6,8% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 59 393 217 zł | 11 296 880 zł | 4 835 294 zł | 0,0% / 15,1% | 6790 | 8747 zł |
| 2026 prognoza | 60 228 039 zł | 14 861 661 zł | 4 200 000 zł | 2,1% / 0,3% | 6808 | 8847 zł |
| 2027 prognoza | 50 899 280 zł | 2 653 000 zł | 3 600 000 zł | 1,9% / 4,0% | 6839 | 7443 zł |
| 2028 prognoza | 50 877 716 zł | 2 000 000 zł | 3 000 000 zł | 1,9% / 2,2% | 6866 | 7410 zł |
| 2029 prognoza | 50 281 913 zł | 1 000 000 zł | 2 400 000 zł | 1,8% / 3,6% | 6880 | 7308 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 4 800 138 zł | 3 542 982 zł | 73,8% | 1 936 937 zł → 1 347 937 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 13 215 871 zł | 9 664 269 zł | 73,1% | 5 787 059 zł → 247 059 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 29 362 330 zł | 26 381 030 zł | 89,8% | 8 145 931 zł → 6 176 471 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 22 791 753 zł | 14 041 958 zł | 61,6% | 10 076 471 zł → 5 505 882 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 14 427 332 zł | 11 296 880 zł | 78,3% | 4 835 294 zł → 4 835 294 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
RIO w Olsztynie nie ma jeszcze zaimportowanej opinii o Prostki.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 59 393 217 zł.
- Udział w PIT20,1%11 941 522 zł
- Udział w CIT0,4%215 681 zł
- Subwencja ogólna19,8%11 784 223 zł
- Dotacje18%10 671 423 zł
- Dochody własne i pozostałe41,7%24 780 367 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 21 142 877 zł
- Potrzeby wyrównawcze5 759 892 zł
- Potrzeby ekologiczne785 865 zł
- Potrzeby rozwojowe1 294 500 zł
- Potrzeby oświatowe11 644 979 zł
- Potrzeby uzupełniające1 657 641 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
11 506 781 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
13 767 015 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
144 876 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
3935 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 190 763 579 zł (29 009 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie29,8% · 16 650 070 zł
- Pozostałe działy19,3% · 10 789 416 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko15,2% · 8 492 997 zł
- Administracja publiczna13,3% · 7 463 395 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)10,4% · 5 790 260 zł
- Pomoc społeczna7,0% · 3 942 212 zł
- Transport i drogi5,0% · 2 809 228 zł
Ile gmina dokłada do szkół
12 852 487 złponad subwencję, czyli 1938 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 21 769 608 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 8 917 121 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 12 852 487 zł
Subwencja pokrywa 41% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 7 463 395 zł przeznaczonych na administrację 6 315 705 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 914 złna mieszkańca · 6 010 750 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 7 złna mieszkańca · 47 150 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 39 złna mieszkańca · 257 805 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Prostki w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca735 zł842. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca8506 zł1019. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca9032 zł1265. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa49,0%866. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie20,2%908. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca84 zł519. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-31611. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca914 zł1654. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca7 zł554. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca39 zł1675. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Inwestycje w cyklu wyborczym · dane za 2025
Prostki: inwestycje kadencji skupione w roku przed wyborami
Jaka część wydatków majątkowych z całej kadencji przypadła na ostatni pełny rok przed wyborami samorządowymi, na tle gmin tego samego typu i tej samej wielkości. Przy równym rozłożeniu na pięć lat wypadłoby dwadzieścia procent.
97. percentyl z 553 · wyżej = większa część inwestycji kadencji przypadła na rok przed wyboramiZmiana rok do roku · dane za 2025
Prostki: skok wydatków na gospodarka komunalna i ochrona środowiska
Zmiana wydatków w dziale „Gospodarka komunalna i ochrona środowiska" między 2024 a 2025 rokiem, w zestawieniu z gminami podobnej wielkości i tego samego typu.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)