Przerośl
gmina wiejska · pow. suwalski · woj. podlaskie · 2670 mieszk. (▼ 5,3%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 1,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,7% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 8,9% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 31 794 345 zł | 10 111 244 zł | 2 020 000 zł | 0,0% / 13,7% | 2639 | 12 048 zł |
| 2026 prognoza | 26 259 684 zł | 3 161 674 zł | 1 780 000 zł | 2,1% / 6,1% | 2604 | 10 084 zł |
| 2027 prognoza | 24 408 788 zł | 277 212 zł | 1 540 000 zł | 2,0% / 4,1% | 2587 | 9435 zł |
| 2028 prognoza | 23 653 285 zł | 362 743 zł | 1 300 000 zł | 1,9% / 4,1% | 2567 | 9214 zł |
| 2029 prognoza | 22 750 094 zł | 289 324 zł | 1 000 000 zł | 2,0% / 3,4% | 2544 | 8943 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 4 050 908 zł | 2 944 726 zł | 72,7% | 3 000 000 zł → 3 000 000 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 553 677 zł | 5 411 630 zł | 977,4% | 2 750 000 zł → 2 750 000 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 16 397 603 zł | 15 041 848 zł | 91,7% | 2 500 000 zł → 2 500 000 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 14 774 942 zł | 9 738 680 zł | 65,9% | 3 760 000 zł → 2 260 000 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 12 730 642 zł | 10 111 244 zł | 79,4% | 2 020 000 zł → 2 020 000 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
8 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 8 opinii składów orzekających RIO, Przerośl, lata 2024–2026.
2026
- Projekt budżetu · pozytywna
18 lis 2025 · nr RIO.II-00310-14/2025 · uchwała (PDF)
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
18 lis 2025 · nr RIO.II-00311-14/2025 · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
22 gru 2025 · nr RIO.II-00312-6/2026 · uchwała (PDF)
2025
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
19 gru 2024 · nr RIO.II-00312-3/2025 · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
13 mar 2026 · nr RIO.II-00321-5/2026 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
28 kwi 2026 · nr RIO.II-00322-12/2026 · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 mar 2025 · nr RIO.II-00321-27/2025 · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
13 maj 2025 · nr RIO.II-00322-30/2025 · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Białymstoku. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 31 794 345 zł.
- Udział w PIT14,6%4 640 073 zł
- Udział w CIT0%5101 zł
- Subwencja ogólna26,6%8 453 368 zł
- Dotacje17,9%5 694 387 zł
- Dochody własne i pozostałe40,9%13 001 418 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 12 650 176 zł
- Potrzeby wyrównawcze5 559 754 zł
- Potrzeby ekologiczne781 476 zł
- Potrzeby rozwojowe707 228 zł
- Potrzeby oświatowe5 601 718 zł
- Potrzeby uzupełniające0 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
9 036 851 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
5 425 271 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
25 709 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
2925 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 73 752 326 zł (27 623 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Transport i drogi29,8% · 9 111 717 zł
- Oświata i wychowanie23,7% · 7 244 134 zł
- Pozostałe działy17,1% · 5 213 953 zł
- Administracja publiczna9,9% · 3 034 369 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)8,8% · 2 688 383 zł
- Pomoc społeczna6,1% · 1 872 188 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko4,6% · 1 397 170 zł
Ile gmina dokłada do szkół
4 819 598 złponad subwencję, czyli 1782 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 8 904 011 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 4 084 413 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 4 819 598 zł
Subwencja pokrywa 45,9% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 3 034 369 zł przeznaczonych na administrację 1 824 613 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 643 złna mieszkańca · 1 716 562 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 3 złna mieszkańca · 8996 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 37 złna mieszkańca · 99 055 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Przerośl w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca757 zł850. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca11 446 zł2140. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 908 zł2218. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa28,3%42. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie33,1%1963. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca395 zł1560. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-26775. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca643 zł794. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca3 zł198. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca37 zł1559. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Odstępstwa w tym rozdziale
Wartości z rejestrów publicznych, które odbiegają od jednostek podobnej wielkości i typu albo od terminu zapisanego w przepisie. Każde zestawienie podaje grupę porównawczą, liczność próby i rocznik.
Odstępstwo od typowej wartości nie jest nieprawidłowością i najczęściej ma zwyczajne wytłumaczenie: inwestycję rozliczoną w jednym roku, jednego dostawcę na lokalnym rynku, dotację przyznaną w trakcie roku. Zestawienia nie oceniają decyzji ani osób. Działa to też w drugą stronę: rozdział bez zestawienia nie znaczy, że nic nie odbiega – znaczy, że detektory, które mamy, na danych, które mamy, niczego nie wskazały. Jak to mierzymy.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)