Przyrów
gmina miejsko-wiejska · pow. częstochowski · woj. śląskie · 3457 mieszk. (▼ 4,7%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 0,1 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 0,1% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 18,1% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 38 296 605 zł | 11 729 083 zł | 281 827 zł | 0,0% / 20,4% | 3441 | 11 129 zł |
| 2026 prognoza | 43 634 389 zł | 22 042 935 zł | 29 426 zł | 0,4% / 16,2% | 3401 | 12 830 zł |
| 2027 prognoza | 32 687 081 zł | 7 366 596 zł | 0 zł | 0,1% / 14,5% | 3373 | 9691 zł |
| 2028 prognoza | 30 324 595 zł | 4 300 156 zł | 0 zł | 0,0% / 13,6% | 3347 | 9060 zł |
| 2029 prognoza | 30 977 210 zł | 4 224 087 zł | 0 zł | 0,0% / 13,1% | 3309 | 9362 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 21 335 462 zł | 12 535 724 zł | 58,8% | 2 065 525 zł → 299 159 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 25 205 746 zł | 11 729 083 zł | 46,5% | 1 704 895 zł → 281 827 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
10 pozytywne · 0 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 10 opinii składów orzekających RIO, Przyrów, lata 2024–2026.
2026
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
15 gru 2025 · nr 4200.VI.201.2025 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
15 gru 2025 · nr 4200.VI.200.2025 VI · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
22 sty 2026 · nr 4200.VI.39.2026 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
22 sty 2026 · nr 4200.VI.40.2026 VI · uchwała (PDF)
2025
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
13 sty 2025 · nr 4200.VII.10.2025 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
13 sty 2025 · nr 4200.VII.11.2025 VII · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
14 kwi 2026 · nr 4200.VI.70.2026 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
29 maj 2026 · nr 4200.VI.110.2026 VI · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
10 kwi 2025 · nr 4200.VII.68.2025 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
27 maj 2025 · nr 4200.VII.100.2025 VII · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 38 296 605 zł.
- Udział w PIT26,6%10 172 725 zł
- Subwencja ogólna14,8%5 661 174 zł
- Dotacje11,3%4 326 705 zł
- Dochody własne i pozostałe47,4%18 136 001 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 13 877 503 zł
- Potrzeby wyrównawcze2 852 690 zł
- Potrzeby ekologiczne181 742 zł
- Potrzeby rozwojowe866 013 zł
- Potrzeby oświatowe7 971 148 zł
- Potrzeby uzupełniające2 005 910 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
7 129 732 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
10 673 783 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
138 982 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
4027 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 144 516 249 zł (41 804 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie28,4% · 9 937 147 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko23,4% · 8 161 905 zł
- Pozostałe działy20,4% · 7 140 126 zł
- Administracja publiczna12,5% · 4 362 417 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)6,7% · 2 332 114 zł
- Pomoc społeczna4,6% · 1 600 583 zł
- Transport i drogi4,0% · 1 408 907 zł
Ile gmina dokłada do szkół
3 198 829 złponad subwencję, czyli 914 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 8 362 473 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 5 163 644 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 3 198 829 zł
Subwencja pokrywa 61,7% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 362 417 zł przeznaczonych na administrację 3 988 991 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 1088 złna mieszkańca · 3 761 933 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 17 złna mieszkańca · 57 926 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 49 złna mieszkańca · 169 132 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Przyrów w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca82 zł282. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca10 108 zł1814. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca11 078 zł2068. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa47,6%790. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie33,6%1989. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca423 zł1625. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji01644. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca1088 zł2029. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca17 zł1450. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca49 zł2029. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)