Przystajń
gmina wiejska · pow. kłobucki · woj. śląskie · 5633 mieszk. (▼ 2,6%/5 lat) · dane 2025
Wskaźniki roku
Przy obecnej nadwyżce bieżącej spłata zajęłaby 3,7 roku
Kwoty w cenach bieżących; w nawiasie to samo w cenach 2025, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS ↗. Przeliczenie jest nasze, nie pochodzi ze sprawozdań.
Pieniądze
Ile wpływa, ile wypływa i co gminę obciąża
Kondycja finansowa (art. 243)
Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 1,3% dochodów bieżących gminy – zapas do limitu: 5,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)
Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.
Opinia RIO o projekcie WPF na 2025: pozytywna – uchwała nr 4200.VII.155.2025 VII z 4 gru 2025.
Termometr to szacunek serwisu z wykonania budżetu; opinia RIO ocenia projekt WPF – to dwie różne miary tego samego przepisu.
Prognoza finansowa (WPF)
Liczby, pod którymi rada gminy podpisała się na przyszłość: ile zainwestuje, jaki dług zostawi. Ministerstwo Finansów publikuje co kwartał zrzut wszystkich prognoz; tu stoi migawka z 30.06.2026.
| Rok | Dochody | Inwestycje | Dług na koniec roku | Spłaty a limitart. 243 ufp | Mieszkańcy | Dochody na mieszkańca |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 wykonanie | 43 143 966 zł | 6 596 093 zł | 6 751 616 zł | 0,0% / 7,8% | 5548 | 7776 zł |
| 2026 prognoza | 44 911 717 zł | 9 716 212 zł | 6 680 024 zł | 4,6% / 1,6% | 5491 | 8179 zł |
| 2027 prognoza | 41 207 004 zł | 2 046 668 zł | 5 794 472 zł | 3,4% / 3,6% | 5444 | 7569 zł |
| 2028 prognoza | 40 928 440 zł | 18 142 zł | 4 415 000 zł | 4,5% / 3,1% | 5394 | 7588 zł |
| 2029 prognoza | 42 239 836 zł | 246 793 zł | 3 209 000 zł | 3,7% / 2,4% | 5341 | 7909 zł |
„Spłaty a limit": lewa strona to obciążenie spłatami, prawa to dopuszczalny limit z art. 243; liczby z dokumentu MF, bez własnego rachunku serwisu.
„Mieszkańcy" i „Dochody na mieszkańca": prognoza GUS, scenariusz główny, rok bazowy 2022 – dwie liczby z dwóch różnych dokumentów zestawione obok siebie w tych samych latach, bez wniosku.
Plan ze stycznia a wykonanie roku
| Rok | Inwestycje: plan | Inwestycje: wykonanie | Część planu | Dług: plan → wykonanie |
|---|---|---|---|---|
| 2021plan 30.11.2021 · wykonanie 30.06.2026 | 5 094 020 zł | 3 803 642 zł | 74,7% | 7 496 564 zł → 7 496 564 zł |
| 2022plan 31.01.2022 · wykonanie 30.06.2026 | 13 890 607 zł | 10 779 879 zł | 77,6% | 9 480 746 zł → 8 624 958 zł |
| 2023plan 01.02.2023 · wykonanie 30.06.2026 | 19 712 705 zł | 15 468 076 zł | 78,5% | 7 993 195 zł → 7 393 195 zł |
| 2024plan 31.01.2024 · wykonanie 30.06.2026 | 15 366 096 zł | 8 770 224 zł | 57,1% | 13 573 728 zł → 8 555 106 zł |
| 2025plan 31.01.2025 · wykonanie 30.06.2026 | 8 466 618 zł | 6 596 093 zł | 77,9% | 7 350 576 zł → 6 751 616 zł |
Plan to wydatki majątkowe zapisane w WPF z pierwszej migawki MF danego roku; wykonanie z najnowszej. Poniżej i powyżej planu to symetryczne rozjazdy, nie ocena: przyczyny są w uchwałach zmieniających budżet.
Opinie regionalnej izby obrachunkowej
9 pozytywne · 2 z uwagami · 0 negatywne · 0 bez odczytu – 11 opinii składów orzekających RIO, Przystajń, lata 2024–2026.
2026
- Możliwość sfinansowania deficytu (projekt budżetu) · pozytywna
4 gru 2025 · nr 4200.VII.154.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna z uwagami
15 sty 2026 · nr 4200.VII.12.2026 VII · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna z uwagami
15 sty 2026 · nr 4200.VII.13.2026 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość wykupu papierów wartościowych · pozytywna · 1 000 000 zł
30 lip 2026 · nr 4200.VII.110.2026 VII · uchwała (PDF)
2025
- Projekt wieloletniej prognozy finansowej · pozytywna
4 gru 2025 · nr 4200.VII.155.2025 VII · uchwała (PDF)
- Możliwość sfinansowania deficytu (uchwała budżetowa) · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.VI.24.2025 VI · uchwała (PDF)
- Prawidłowość planowanej kwoty długu · pozytywna
14 sty 2025 · nr 4200.VI.25.2025 VI · uchwała (PDF)
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
29 kwi 2026 · nr 4200.VII.74.2026 VII · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
19 cze 2026 · nr 4200.VII.106.2026 VII · uchwała (PDF)
2024
- Sprawozdanie z wykonania budżetu · pozytywna
25 kwi 2025 · nr 4200.VI.70.2025 VI · uchwała (PDF)
- Wniosek komisji rewizyjnej w sprawie absolutorium · pozytywna
3 cze 2025 · nr 4200.VI.98.2025 VI · uchwała (PDF)
Źródło: BIP RIO w Katowicach. Jak czytamy te opinie.
Skąd wpływa
W 2025 do budżetu wpłynęło 43 143 966 zł.
- Udział w PIT47,6%20 522 184 zł
- Udział w CIT0,2%75 483 zł
- Subwencja ogólna3,6%1 571 308 zł
- Dotacje17,1%7 398 829 zł
- Dochody własne i pozostałe31,5%13 576 162 zł
Segmenty domykają dochody ogółem co do złotówki – „dochody własne i pozostałe" liczymy odejmowaniem, a nie z osobnego wskaźnika GUS, który definiuje je inaczej i nie zsumowałby się z resztą.
Kwoty naliczone przez MF
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025.
Potrzeby finansowe ogółem: 14 709 032 zł
- Potrzeby wyrównawcze0 zł
- Potrzeby ekologiczne262 215 zł
- Potrzeby rozwojowe970 716 zł
- Potrzeby oświatowe11 198 974 zł
- Potrzeby uzupełniające2 277 127 zł
Korekta z tytułu zamożności
0 zł
0 zł – gmina nie płaci korekty z tytułu zamożności w 2026 r.
Subwencja należna
3 429 798 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
PIT należny
21 161 808 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
CIT należny
461 944 zł
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Indywidualny wskaźnik zamożności
5879 zł/os.
naliczone przez MF (plan algorytmu) na rok 2026, plik z 22.10.2025
Korekta z tytułu zamożności pomniejsza kwoty należne gminom o wysokich dochodach podatkowych na mieszkańca (art. 32 ustawy o dochodach JST).
Dochody podatników PIT (2025 r.): 279 304 310 zł (49 584 zł na mieszkańca)
To dochody mieszkańców gminy wykazane w zeznaniach PIT, podstawa naliczenia udziału – nie dochód budżetu gminy.
Janosikowe i korekta z tytułu zamożności
Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST: wpłata do budżetu państwa („janosikowe") zniknęła, a jej miejsce zajęła korekta z tytułu zamożności. To dwie różne instytucje – szereg nie jest ciągły.
- 20250 złkorekta MF
- 20260 złkorekta MF
Na co idzie budżet
- Oświata i wychowanie44,8% · 18 877 057 zł
- Pozostałe działy21,5% · 9 057 006 zł
- Rodzina (świadczenia rodzinne, żłobki)11,6% · 4 889 177 zł
- Administracja publiczna11,3% · 4 780 730 zł
- Gospodarka komunalna i środowisko5,5% · 2 318 772 zł
- Pomoc społeczna3,9% · 1 639 840 zł
- Transport i drogi1,3% · 568 197 zł
Ile gmina dokłada do szkół
8 553 950 złponad subwencję, czyli 1505 zł na mieszkańca
- Koszt oświaty
- 16 635 419 zł
- Subwencja z budżetu państwa
- − 8 081 469 zł
- Zostaje gminie do pokrycia
- 8 553 950 zł
Subwencja pokrywa 48,6% kosztu oświaty w 2024 roku. Rocznik bywa starszy niż reszta tego rozdziału: od 2025 Ministerstwo Finansów nie rozdziela już części oświatowej subwencji ogólnej, więc dla nowszych lat tej różnicy nie da się policzyć i sekcja pokazuje wtedy brak danych, nie zero.
Ile pochłania samo funkcjonowanie
Z 4 780 730 zł przeznaczonych na administrację 4 522 548 zł da się przypisać do trzech konkretnych pozycji.
- Utrzymanie urzędu
- 753 złna mieszkańca · 4 241 461 zł rocznie · pensje, biuro, obsługa
- Promocja gminy
- 3 złna mieszkańca · 19 680 zł rocznie · gazetka, strona, wydarzenia
- Rada gminy
- 46 złna mieszkańca · 261 407 zł rocznie · diety radnych, obsługa sesji
Koszty stałe nie skalują się z liczbą mieszkańców: urząd gminy liczącej dwa tysiące ludzi potrzebuje sekretarza i skarbnika tak samo jak stutysięczne miasto, więc w przeliczeniu na osobę wychodzi tam drożej. To fakt o arytmetyce, nie o gospodarności. Trzy pozycje to część działu, nie całe jego rozbicie – dlatego nie ma tu paska udziałów.
Przystajń w rankingach krajowych
Pozycja na tle gmin w Polsce, dla których są dane, licząc od najniższej wartości.
- Dług na mieszkańca1199 zł1186. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy dług na mieszkańca
- Wydatki na mieszkańca7479 zł374. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na mieszkańca
- Dochody na mieszkańca7659 zł389. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe dochody na mieszkańca
- Samodzielność finansowa67,2%1767. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższa samodzielność finansowa
- Udział inwestycji w budżecie15,7%499. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy udział inwestycji
- Środki z UE na mieszkańca510 zł1772. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższe środki z UE na mieszkańca
- Saldo migracji-121213. z 2479 w 2025 r. – 1. = największy odpływ (ujemne saldo)
- Utrzymanie urzędu na mieszkańca753 zł1167. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt urzędu na mieszkańca
- Wydatki na promocję gminy na mieszkańca3 zł213. z 2420 w 2025 r. – 1. = najniższe wydatki na promocję na mieszkańca
- Koszt rady gminy na mieszkańca46 zł1964. z 2479 w 2025 r. – 1. = najniższy koszt rady na mieszkańca
Rankingi budżetowe tej gminy:
- Nadwyżka operacyjna na mieszkańca – ranking gmin
- Wynik budżetu na mieszkańca – ranking gmin
- Wydatki: administracja publiczna / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: oświata i wychowanie / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: transport i łączność / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: gospodarka komunalna i ochrona środowiska / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura i ochrona dziedzictwa narodowego / mieszk. – ranking gmin
- Wydatki: kultura fizyczna / mieszk. – ranking gmin
Osadź pozycję w rankingu
Wklej kod na swojej stronie – ramka pokaże aktualne liczby, a odnośnik pod nią prowadzi do źródła (licencja CC BY 4.0).
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)